‘Aardappeloogst mislukt door regen’

◯ Waar ◯ Grotendeels waar ◯ Half waar ◯ Grotendeels  onwaar ◯ Onwaar

Metro, NOS en NRC, vorige week

De aanleiding

Het zuidwesten van Nederland had twee weken geleden te maken met extreme regenval. Op sommige plaatsen viel op zaterdag 12 en zondag 13 oktober ruim 120 millimeter neerslag. Voor veel akkerbouwers kwam de regen op een slecht moment, zij zaten midden in de oogstperiode. Door de regen liepen akkers onder water, waardoor oogsten tijdelijk onmogelijk was. De situatie werd vergeleken met het zeer natte rampjaar 1998, toen 44 procent van het areaal consumptieaardappelen verloren ging. Ook nu dreigt een fiasco, zo meldden diverse media. ‘Pompen of verzuipen. Kwart aardappelen in zuidwesten lijkt verloren’, kopte de agrarische website BoerenBusiness de maandag na de vele regenval. ‘Gevreesd wordt dat een derde van de aardappeloogst verloren zal gaan omdat het land te drassig is voor de rooimachines’, schreef Het Parool een dag later. De kop in De Telegraaf afgelopen woensdag: ‘Aardappelramp dreigt na regen’. En in het Radio 1-journaal spraken presentator Lara Rense en verslaggever Nik Wouters donderdag over een ‘mislukte oogst’. Is de situatie echt zo dramatisch? We checken hier of de aardappeloogst daadwerkelijk mislukt is.

En, klopt het?

In Nederland telen akkerbouwers dit jaar in totaal zo’n 70.000 hectare consumptieaardappelen, waarvan een groot deel (bijna 30.000 hectare) in het zuidwesten. Onder het zuidwesten valt Zeeland, de Zuid-Hollandse Eilanden en het westelijk deel van Noord-Brabant. In dit gebied viel twee weken geleden extreem veel water – in de rest van Nederland regende het minder. Op het moment van de regenval stond in het zuidwesten nog zo’n 20 procent van de aardappelen op het land, zo schatten betrokkenen. De overige 80 procent was in de weken daarvoor al gerooid. De schatting is gebaseerd op basis van gesprekken met aardappelverwerkingsbedrijf Aviko, frietproducent Farm Frites, aardappeltelersorganisatie Nedato, aardappelverwerker Lamb Weston/Meijer en Luc Remijn van agrarisch adviesbureau DLV Plant. Zij staan dagelijks in contact met de akkerbouwers en hebben een goed beeld van de vordering van de oogst.

Aardappels groeien in de grond, in bedden. Door de extreme neerslag kwamen de bedden onder water te staan, wat funest kan zijn voor aardappels. De aardappel is een zeer gevoelig product. Als een aardappel 24 uur onder water staat, is hij verloren: de aardappel verstikt door het tekort aan zuurstof, waardoor hij uiteindelijk gaat rotten. Veel akkerbouwers probeerden direct na het regenweekend met man en macht het overtollige water van het aardappelland af te krijgen en hun oogst te redden. Bij veel boeren is het gelukt om binnen één dag het meeste water weg te krijgen. Maar bij sommige niet, omdat de sloten overliepen of omdat akkers op een lager deel in de polder lagen waardoor het water niet weg kon.

Voordeel voor akkerbouwers was de redelijk droge periode na de vele regen. Oogsten was na een kleine week weer mogelijk, machines konden weer op het land rijden. De afgelopen week is er op veel plaatsen in het zuidwesten volop geoogst. Naar schatting staat er na afgelopen weekend nog ruim 5 procent van de aardappels op het land in het zuidwesten. Wat gebeurt daarmee? Een klein deel zal helemaal niet meer geoogst worden, omdat de aardappels rot zijn doordat ze te lang onder water hebben gestaan. Een ander deel is nog goed en zal de komende weken gerooid moeten worden.

Van de aardappels die vorige week geoogst zijn, liggen de meeste nu in bewaring in opslagschuren. Maar daarmee zijn die aardappels nog niet veilig. Er zijn diverse ‘onbetrouwbare’ partijen aardappels: er is kans dat de komende weken duidelijk wordt dat aardappels rot zijn. Nadeel is dat het de afgelopen week vrij warm was, wat het rottingsproces kan versnellen. Als een partij aardappels rotgevoelig is, wordt deze versneld verwerkt door de aardappelfabrieken. De rotte aardappels worden er dan uitgefilterd.

Conclusie

Door extreme regenval kwam twee weken geleden de aardappeloogst in het zuidwesten in het nieuws. In diverse media werd gesuggereerd dat de oogst grotendeels mislukt was. Maar de schade lijkt mee te vallen. Door het goede weer ná de vele regen kon er vorige week gewoon weer geoogst worden: inmiddels staat nog maar ruim vijf procent van de aardappels in het zuidwesten op het land. Een deel hiervan is nog goed en kan de komende periode worden gerooid. Wel is het afwachten hoe de geoogst aardappels zich houden in de bewaring: er is kans dat er rotte partijen tussen zitten. Naar verwachting zal het totale verlies door de regenval slechts enkele procenten bedragen. We beoordelen de stelling dat de aardappeloogst is mislukt als grotendeels onwaar, het gaat immers maar om een klein percentage.

    • Steven Verseput