‘We moeten ophouden met klagen’

Manager van TVM-ploeg en zaakwaarnemer van topsporters. „We moeten geen zelfdestructie plegen. Schaatsen is goud waard, koester dat.”

Patrick Wouters van den Oudenweijer in het Olympisch Stadion in Amsterdam. „Ik geloof nog altijd in de marktwaarde van het schaatsen.” Foto Robin Utrecht

Eind februari komt-ie, die bijzondere schaatswedstrijd. ’s Ochtends om acht uur verzamelen de ‘rayonhoofden’ nu al voor werkoverleg. Patrick Wouters van den Oudenweijer lacht. „Zo noemen we onszelf, rayonhoofden. Of de kernploeg.”

Een knipoog naar het instituut dat hij als manager van de eerste commerciële schaatsploeg rond Sanex en Rintje Ritsma ooit mede om zeep hielp. En nu is de directeur van sportmarketingbureau House of Sports druk met de organisatie rond de ‘coolste baan van Nederland’. De hele maand februari kan iedereen schaatsen op een mobiele kunstijsbaan in het Olympisch Stadion in Amsterdam, uitmondend in de NK sprint en allround met de toppers uit Sotsji.

„Het is een militaire operatie. Op 15 december moet alles ‘staan’: ijs, tenten, media, reclame, wedstrijdformat, ticketing. Maar we kunnen in Nederland binnen zes dagen een Elfstedentocht houden. Dan moet dit lukken binnen drie maanden.”

Hoe reageert de doorgaans verdeelde schaatswereld op het plan?

„Ik heb zelden een plan gelanceerd waar zo veel positieve reacties op kwamen. Volgens mij past het bij de huidige economische situatie. Mensen willen authenticiteit, zoals schaatsen op buitenijs in een bijzondere setting. Zie het succes van de musical Soldaat van Oranje. En ze willen ondernemerschap. Niet nog vijf jaar mopperen over wat er allemaal niet deugt. Het moment van discussiëren is voorbij. Tijd om iets te ondernemen. Doen.”

De ijsbanendiscussie, ruzie tussen schaatsbond KNSB en de commerciële ploegen, voorzitter Doekle Terpstra die opstapt na een verbale uithaal van Sven Kramer. Discussie voorbij?

„We moeten stoppen met continu te klagen. Schaatsen is een bijzonder cultuurgoed in Nederland, zit bij velen verankerd in de genen. Daardoor heeft het een enorme waarde op allerlei fronten. Het is logisch dat er vanuit de verschillende belangen gekeken wordt in welke structuur je dat het beste vormgeeft. Maar we moeten geen zelfdestructie plegen. Schaatsen is goud waard, koester dat.”

Was de afgelopen zomer een dieptepunt?

„Zo heb ik het niet ervaren. Deze discussie speelt al vanaf 1995, toen we met de Sanex-ploeg begonnen, en is inherent aan de allesomvattende discussie over top- en breedtesport. De wrijving tussen de commerciële ploegen, de atleten en de KNSB komt omdat we de structuur nog niet zo op orde hebben dat we het met elkaar goed kunnen regelen.”

Met een aparte sectie topsport, zoals de commissie-Schenk in 2009 bepleitte?

„Top- en breedtesport zijn in het schaatsen juist onlosmakelijk met elkaar verbonden. Zoals bijna alle andere sporten. Kijk hoe bedrijven tegenwoordig sportmarketingconcepten omarmen. Dat is meer en meer vanuit de breedtesport. Waarom is hardlopen zo populair? Iedereen kan meedoen. Dat geeft de sport maatschappelijke relevantie en wordt steeds belangrijker voor bedrijven. Top en breedte hebben elkaar nodig.”

Dan moeten bond en commerciëlen het toch snel eens zijn?

„Binnen de KNSB voel je nu ook breed de behoefte om eruit te komen over een nieuwe structuur. Dat draait full speed. Meer dan ooit zien alle partijen dat we de organisatie anders moeten inrichten.”

Toch moest Kramer eraan te pas komen om echt iets in beweging te brengen, al ging dat ten koste van topbestuurder Terpstra.

„Voor mij wordt dit nooit een discussie over personen. Maar het is onmiskenbaar waar: doordat Sven op een hele duidelijke manier een keer zijn ongenoegen heeft geuit, komt de hele discussie in een stroomversnelling .”

De profteams willen toch gewoon meer eigen reclame op het pak, zeker nu bondssponsor KPN minder betaalt?

„Als je als sponsor Sven Kramer of Michel Mulder op de loonlijst hebt staan, is het begrijpelijk dat je het niet snapt dat je op WK’s en EK’s op de achterbank moet plaatsnemen ten faveure van KPN. Dat wringt. Maar KPN staat open voor ieder gesprek dat het schaatsen voorwaarts helpt. Dat is winst.”

Is er eigenlijk iets veranderd sinds 1995?

„Het was geen ei van Columbus toen wij de schaatsrevolutie lieten losbarsten. Maar de eerste tien jaar had ik wel het idee dat schaatsen een voorbeeldfunctie vervulde voor andere sporten. Nu zijn we jaren verder en dreigen we in een fase van stilstand terecht te komen. Zoals voor 1995.”

TVM, de ploeg waarvan u manager bent, stopt na dit seizoen met sponsoring. Dan verdwijnt een miljoenenbudget.

„Zoals TVM zijn er in Nederland maar heel weinig, we zullen er straks met weemoed aan terugdenken. Maar iedereen dacht ook altijd dat het na Sanex in elkaar zou donderen. Flauwekul. Daarna kwam een ander. Zo zullen er ook partijen zijn die de plek van TVM in nemen.”

Dreigt een sponsorcrisis?

„Ik geloof nog steeds in de marketingwaarden van deze sport. De iconen, de historie, het natuurijs, oer-Hollands. Dat samen maakt het schaatsen nog altijd waardevol. Maar ook hier geldt, net als met de economische crisis: als mensen vaak genoeg tegen elkaar roepen dat het slecht gaat, wordt het er niet beter van. Je kunt beter ondernemen, energie uitstralen.”

Maar het wordt minder?

„Er is geen ruimte meer voor zestig profschaatsers. Nou, dan zijn het er maar dertig. Dat is helemaal niet erg. Joop Alberda heeft een mooie oneliner: in tijden van schaarste komt de passie bovendrijven.”

Heeft de internationale schaatsbond ISU voldoende oog voor de situatie?

„Een groot probleem is dat er blijkbaar spanning zit op de relatie tussen de KNSB en de ISU. Nederland krijgt in 2016 geen internationaal toernooi meer. Het wereldbekercircuit vraagt al vijf jaar om aanpassing. Waarom komt die er niet? Maar er is genoeg vergaderd. We moeten dingen gewoon doen, laten zien dat het kan.”

De Nederlander Jan Dijkema is vice-voorzitter van de ISU.

„We nodigen hem zeker uit op ‘de coolste baan’. Ik hoop dat hij komt kijken in Amsterdam, dat hij het mooi vindt en omarmt. Ik hoop dat we ook de ISU kunnen inspireren. Ooit hebben we geroepen dat we zo een EK of WK allround willen organiseren. Dat kietelt nog wel ergens.”

    • Maarten Scholten