Oud-deelnemers: Oranje Fonds staat te weinig open voor kritiek

Koning Willem-Alexander eerder deze maand is gesprek met een jonge deelnemer van het initiatief Gluren bij de Buren in Oosterwolde. Foto ANP / Olaf Kraak

Het Oranje Fonds dat onder bescherming staat van koning Willem-Alexander en koningin Maxima, staat te weinig open voor de kritische en creatieve inbreng van haar deelnemers. Het Fonds, dat duizenden sociale projecten financiert waarvan de bekendste NL Doet en Burendag zijn, is bang risico’s te nemen die terug kunnen slaan op het koningspaar.

Dat stellen oud-deelnemers van het zogeheten Groeiprogramma, het paradepaardje van het Oranje Fonds, vandaag in NRC Handelsblad. Het is de eerste keer dat er openlijk kritiek wordt geuit op het fonds, dat door haar koninklijke bescherming, professionaliteit en ruime financiële middelen groot aanzien geniet bij sociale organisaties in het land.

Een van de sociale pioniers, Tom Schram, werpt zelfs de vraag op of de koninklijke protectie op den duur wel goed is voor het fonds. “Als het ambassadeurschap van koning en koningin zorgt voor een verkeerde of behoudende koers, moet je kijken of dat ambassadeurschap nog wel werkt”, zegt Schram, directeur van Diversity Joy, een stichting die trainingen ontwikkelt om “mensen op een diepgaande en positieve manier te verbinden”.

Oranje Fonds weigerde input van netwerk

Oud-deelnemers van het Groeiprogramma hebben zich verenigd in een netwerk (Social Powerhouse) dat het Oranje Fonds van commentaar en creatieve imput wilde voorzien. Het fonds hield de boot echter af. “Ze zouden de moed moeten hebben de creativiteit aan te boren van de partijen die ze ondersteunen, ten bate van zichzelf”, aldus Schram.

Andere partners van het Oranje Fonds verbazen zich over de luxe behuizing van het fonds aan de Utrechtse Maliebaan. “Bij mijn eerste bezoek aan het Oranje Fonds nam ik een collega mee”, vertelt Caroline Sarolea van Al Amal, een stichting die allochtone vrouwen helpt en jarenlang steun kreeg van het fonds:

“Zij kwam net bij een gezin vandaan dat amper geld had om de kinderen eten te geven. Nou, die vrouw keek haar ogen uit. ‘Al dat marmer’, zei ze. ‘Gaat dat geld ook hier in zitten?’”

    • Danielle Pinedo en Kees Versteegh