Opgegroeid in welvaart – tot de crisis kwam

Ze zijn 33 tot 43 jaar. Verdienen 44.000 euro bruto. Mannen werken 40,3 uur per week, vrouwen 28,9 uur. 38 procent is hoogopgeleid. De gemiddelde schuld is, inclusief hypotheek, 243.000 euro

Illustraties XF&M

Werkloosheid? Die kent Bas van der Velde (38) niet. Als de leraar in het voortgezet onderwijs ergens ontslag nam, kon hij direct ergens anders terecht. Voor zijn vrouw, onderwijskundige, gold hetzelfde. Toen zij was afgestudeerd kreeg ze vier banen aangeboden.

Dit zijn de pragmatisten: dertigers opgegroeid in welvaart. Golden boys & girls die hun loopbaan begonnen in de bloeiende jaren negentig.

De pragmatisten hadden er profijt van dat in 1959 aardgas in de Nederlandse bodem werd ontdekt. Mede daardoor nam de werkgelegenheid toe, gingen mensen meer geld uitgeven, meer belasting betalen. Groeide de economie.

Het maakt de pragmatisten niet meteen de meest succesvolle generatie. Ze hebben bijvoorbeeld minder vermogen (gemiddeld 53.000 euro) dan de generaties voor hen. En ze hebben geen winst op hun huis kunnen maken.

Toen Van der Velde in 2002 zijn woning in Rotterdam kocht, „leek het alsof huizen alleen maar meer waard zouden worden”, zegt hij. Maar de 160.000 euro die hij ervoor betaalde, kreeg hij vorig jaar bij de verkoop niet terug. Hij verloor 26.000 euro. „Als je dat vergelijkt met mijn vader”, zegt hij, „die heeft in zijn leven twee huizen gekocht en op beide winst gemaakt.” De generatie van zijn vader, zegt Van der Velde, heeft de tijd gewoon mee gehad. „Maar ze hebben er ook knetterhard voor gewerkt, hoor. Dat wel.”

Uit SCP-cijfers blijkt dat pragmatisten vaker werken dan babyboomers. Negen op de tien mannen uit de groep dertigers heeft een baan van minstens twaalf uur per week. Vrouwelijke pragmatisten zijn kampioen werken: zij hebben een gemiddeld inkomen van 34.000 euro – het hoogste van alle generaties. Volgens generatie-experts werd bij de pragmatisten de rolverdeling tussen mannen en vrouwen voor het eerst echt gelijkwaardig.

Geven pragmatisten hun geld ook makkelijker uit? Van der Velde niet. Zijn salaris (en dat van zijn vrouw) komt binnen op een spaarrekening. Per maand maakt hij 200 euro over op een privérekening: „Dat noemen wij ons zakgeld”. Het is bedoeld voor „alle leuke dingen”: kleding, schoenen, telefoonabonnement. De rest van het salaris is spaargeld, „voor later”. Zijn vrouw klaagt er wel eens over, ze vindt die 200 euro zakgeld per maand wel erg weinig geld. Zelf vindt Van der Velde dat misschien ook wel. „Maar ja, ik ben nou eenmaal zuinig opgevoed”.

De meeste pragmatisten „zijn in welvaart grootgebracht en leven er ook naar”, zegt generatiedeskundige Marjolein Risseeuw. Volgens Risseeuw leven relatief veel pragmatisten op te grote voet. „Ze sluiten torenhoge hypotheken af en wanneer ze ontslagen worden blijven ze met de schulden zitten.”

Pragmatisten hebben als voordeel dat ze het hoogst zijn opgeleid. Voor dertigers was het veel makkelijker om te studeren. Zo mochten studenten vanaf 1991 gratis met het openbaar vervoer.