Banknummer van 18 cijfers is overbodig

Met de invoering van het IBAN handelen de banken weer niet in het belang van de klant, meent R.A. van den Brink.

Dijsselbloem met naast hem Michael van Straalen van het MKB. Foto ANP

Steeds vaker vragen bedrijven mij mijn IBAN-rekeningnummer op te geven in plaats van mijn huidige banknummer. IBAN staat voor Internationaal BANknummer. Het heeft achttien cijfers en letters waarin het huidige banknummer is opgenomen.

„Hiermee wordt betalen binnen Europa een stuk eenvoudiger”, staat er vaak bij die verzoeken. Vergeten wordt de daaropvolgende zin: „Maar betalen binnen Nederland wordt een stuk lastiger, want u raakt uw huidige banknummer kwijt”.

IBAN is nu al te gebruiken voor betalingen binnen Europa. Waarom willen de banken dan IBAN voor nationale betalingen gaan gebruiken?

Eerst een paar constateringen. Banken in Europa hebben het IBAN bedacht om betalingen naar andere Europese landen te vergemakkelijken. Er is een maar: circa 97 procent van de betalingen in Nederland blijft binnen Nederland. En het betalen binnen Nederland gaat perfect met het huidige banknummer.

Waarom zouden we dan voor betalingen binnen Nederland over moeten op dat internationale banknummer met 18 cijfers en letters? Omdat de klant dan weer een probleem van de banken oplost. De overgang naar IBAN is is het resultaat van een jarenlange intensieve lobby van de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) in Brussel. Die wil het IBAN-nummer koppelen aan het Europese Sepa-project, dat is bedoeld om alle betalingen binnen Europa te standaardiseren. Ook het ministerie van Financiën en de Consumentenbond moeten worden overtuigd van het nut van het IBAN-nummer binnen Nederland.

Wat is het probleem ?

Voor het overboeken van betalingen gebruiken de banken twee automatiseringssystemen. Een (meestal verouderd) systeem voor nationaal betalingsverkeer met de huidige banknummers, en een (tamelijk nieuw) systeem met gebruik van het IBAN. Door de geringe hoeveelheid Europese betalingen wordt dat laatste systeem nauwelijks gebruikt. Door nu ook voor nationale betalingen het gebruik van IBAN te eisen, wordt het nauwelijks gebruikte IBAN systeem van de banken rendabel en kunnen ze het andere systeem opruimen.

Maar dat is toch absoluut niet in het belang van de klant? Voor de klant is het werken met IBAN (18 cijfers en letters) heel wat lastiger dan het huidige banknummer (maximaal 10 cijfers). En we hebben de banken toch echt regelmatig horen praten over ‘de klant centraal stellen’. En is er geen bankierseed die dit gedrag moet tegengaan?

Helaas is het mijn ervaring dat, ondanks al deze lippendiensten, nog steeds de procedures en automatiseringssystemen van de banken centraal staan – en niet de klant. Dit hele gedoe met IBAN is daar weer een schrijnend voorbeeld van.

Het is zaak dat de minister van Financiën zijn verantwoordelijkheid neemt en de banken (en bedrijven!) laat weten dat gebruik van IBAN prima is, maar dat voor nationale betalingen het gebruik van het huidige banknummer ook in de toekomst mogelijk moet blijven.

En het zou van veel bestuurlijke daadkracht getuigen als hij er direct bij zei dat het over drie jaar mogelijk moet zijn om binnen Nederland je banknummer mee te nemen naar een andere bank (net zoals dat met telefoonnummers kan). De bankenlobby heeft dit laatste al twintig jaar lang met succes tegen gehouden, ook al heeft de klant hier overduidelijk belang bij. Gaat de bankenlobby het met het afdwingen van IBAN binnen Nederland weer voor elkaar krijgen?