Zwarte Piet-werkgroep spreekt uit eigen naam

Ze bekijken overal kwesties van discriminatie. Hun onafhankelijke rapport gaat naar de VN.

De Nederlandse opwinding over uitspraken van de Jamaicaanse hoogleraar Verene Shepherd over het Sinterklaasfeest – „a throwback to slavery, dit gebruik moet stoppen” – heeft de schijnwerpers gezet op een van de vele werkgroepen die de Verenigde Naties adviseren. Deze werkgroep, onafhankelijk van de VN, maar rapporterend aan de Hoge Commissaris voor de Mensenrechten in Genève, bestaat uit vier leden met ieder specifieke expertise over rechten voor minderheden.

Shepherd zit in de ‘Zwarte Piet-werkgroep’ als voorzitter van de werkgroep over kwesties van mensen van Afrikaanse afkomst. De Pakistaanse socioloog Farida Shaheed, in eigen land directeur van een centrum voor vrouwenrechten, is vorig jaar door de VN-Mensenrechtenraad benoemd tot speciaal rapporteur over culturele rechten. De Hongaarse Rita Izsák is een expert in minderhedenkwesties, en de Keniaan Mutuma Ruteere, in eigen land directeur van mensenrechtenorganisatie Chrips, is speciaal rapporteur over hedendaagse vormen van racisme, rassendiscriminatie, vreemdelingenhaat en intolerantie.

De leden gaan op werkbezoek in landen over de hele wereld. Shepherd rapporteerde dit jaar over Groot-Brittannië dat het land indrukwekkende discriminatiewetgeving heeft, maar ook behoefte aan specifiek beleid voor Britse burgers van Afrikaanse afkomst. Iszák bezocht Bulgarije en concludeerde dat de Roma daar nog altijd onderaan de sociaal-economische ladder staan. Shaheed rapporteerde over het belang van artistieke vrijheid.

Ruteere en Shepherd deden in september van zich spreken toen zij de Amerikaanse regering opriepen haast te maken met de herziening van de zaak-George Zimmerman, de burgerwacht die een ongewapende zwarte jongen doodschoot en deze zomer werd vrijgesproken. Het Amerikaanse ministerie van Justitie maakte daarop bekend dat het wil kijken of Zimmerman alsnog door de federale rechtbank kan worden vervolgd. „Wij roepen de Amerikaanse regering op haar wetgeving te controleren op hun mogelijk discriminerende effect op African-Americans”, zei Shepherd toen.

Amerikaanse bloggers reageerden boos en verongelijkt, net als de Nederlanders op haar uitlatingen over Sinterklaas en Zwarte Piet. Tegen EenVandaag zei ze dat zij zich nog in Nederland zal informeren, maar dat zij op persoonlijke titel alvast kon zeggen dat het haar niet bevalt. Als zij „als zwart persoon in Nederland zou wonen”, zou zij zelf bezwaar maken tegen de figuur van Zwarte Piet. Maar, zei ze erbij: de werkgroep kan zich nog van het tegendeel laten overtuigen. In november vergadert die over het antwoord dat de Nederlandse regering deze zomer op hun brief schreef.

Woordvoerder Xabier Celaya van de Hoge Commissaris voor de Mensenrechten onderstreept dat Shepherd geen VN-medewerker is, maar onafhankelijk expert, net als de overige leden. „Zij spreken uit eigen naam.”

    • Bas Blokker