Weer een breuk bij werkgevers

En weer een scheuring in het werkgeversfront. Twee grote bouwbedrijven, Heijmans en VolkerWessels, zijn van plan per 1 januari uit Bouwend Nederland te stappen. De vereniging waarbij 4.500 bouw- en infrabedrijven zijn aangesloten. Eerder dit jaar was er al een breuk bij de overkoepelende werkgeversorganisatie MKB Nederland. De voorzitter daarvan, Hans Biesheuvel, ging teleurgesteld weg en zette een nieuwe organisatie op, Ondernemend Nederland.

Het besluit van Heijmans en VolkerWessels valt in een periode waarin het slecht gaat met de bouw. Ballast Nedam gaf vandaag een winstwaarschuwing af en kondigde aan dat het 250 arbeidsplaatsen schrapt. Een onderzoek van het Economisch Instituut van de Bouw illustreerde gisteren de sombere stemming in de sector. Van de werknemers op de bouwplaatsen verwacht een op de zeven binnen twee jaar zijn baan te verliezen en bij het administratief en technisch personeel denkt een op de tien dat.

Het vertrek van twee van zulke grote bedrijven is vanzelfsprekend een tegenvaller voor de voorzitter van Bouwend Nederland, Maxime Verhagen. De oud-minister van Economische Zaken, vicepremier in het eerste kabinet-Rutte, volgde in juli zijn partijgenoot Elco Brinkman (CDA) als voorzitter op. Zijn komst, weer een oud-politicus, werd in de bouwwereld niet zonder argwaan bekeken. De twee bedrijven geven aan dat hun vertrek niet met de persoon van Verhagen heeft te maken. Maar wel zijn ze ontevreden, al langer, over de manier waarop de branchevereniging, die is aangesloten bij werkgeverskoepel VNO-NCW, opereert. Dat moet de nieuwe voorzitter zich dus aantrekken.

Voor Bouwend Nederland geldt hetzelfde als voor andere brancheverenigingen: dienstbaarheid is hun belangrijkste taak, naast het opkomen voor hun belangen in politiek Den Haag. Als ze er niet in slagen voldoende duidelijk te maken dat ze hun werk adequaat verrichten, zullen bedrijven zich beraden op de waarde van hun lidmaatschap. Zoals Verhagen zelf in een reactie stelde: aansluiting bij een brancheorganisatie is geen automatisme meer.

Intussen is de vraag welke prijs de bouwwerkgevers betalen voor hun onderlinge verdeeldheid. Grote verwachtingen over wat Bouwend Nederland bij de politiek kan klaarmaken, kunnen ze beter niet hebben. Rijk, provincies en gemeenten zijn in het verleden beleidsmatig juist te royaal geweest. Een veel te groot overschot aan leegstaande kantoren op verkeerde plekken in Nederland is een van de gevolgen. Het wordt in de bouw niet meer zoals het was.