Werklozen zijn nu wel genoeg vernederd

Uitkeringsgerechtigden worden gepest met zinloze sollicitatie-eisen. Daar schiet niemand iets mee op. Schaf de sollicitatieplicht af, betoogt Ab Gietelink.

In een periode van economische crisis en oplopende massawerkloosheid is een sollicitatieplicht zinloos, contraproductief en bovendien volstrekt asociaal.

Nederland telt in oktober 2013 685.000 formele werklozen. Het cijfer is zwaar geflatteerd. Van de in totaal 1,1 miljoen zelfstandigen hebben er honderdduizenden geen of bijna geen opdrachten en zijn dus onzichtbaar werkloos.

Daarnaast zitten er ruwweg 800.000 mensen deels gedwongen in uitkeringen voor arbeidsongeschikten als WAO, Wajong of WIA. Bij een ruimere arbeidsmarkt zouden honderdduizenden van deze zogenaamd ‘arbeidsongeschikten’ een baan kunnen hebben.

Opgeteld hebben we in Nederland dus niet 685.000, maar minimaal 1,5 miljoen banen tekort. Maar in werkelijkheid is zelfs dat cijfer geflatteerd. Bovenop de 1,5 miljoen feitelijk werklozen zijn er nog ruwweg 1 miljoen vervroegd gepensioneerden, die graag hadden willen werken, plus honderdduizenden deeltijdwerkers, die graag hun baan zouden willen uitbreiden tot een fulltimebaan.

De vele werklozen in dit land krijgen te maken met een arbeidsbemiddelingspraktijk waarin alles wordt gedaan om hen uit de uitkering te krijgen – ‘te pesten’ zelfs, zo lijkt het in de praktijk veelal. Konden jongeren tijdens de jaren tachtig crisis zonder problemen een uitkering genieten, sindsdien is de jongerenpositie dramatisch verslechterd. Uitkeringsgerechtigden worden door uitkeringsinstanties vernederd, tot ‘losers’ gemaakt en achtervolgd met zinloze sollicitatie-eisen voor een arbeidsmarkt die geen werk te bieden heeft.

Ziek en gedeprimeerd

Velen zijn zo ziek en gedeprimeerd van het hele circus en de vernederende gang van zaken bij de Centra voor Werk en Inkomen (CWI) dat ze ‘vrijwillig’ hun uitkering hebben opgezegd. Ze zitten zonder inkomen thuis, leven van het inkomen van hun partner, familieleden of van hun eigen spaarpotje en ze komen in de werkloosheidsstatistieken niet voor.

In Nederland is het recht op een sociale uitkering de afgelopen decennia verworden tot een praktijk van persoonlijke vernedering. In een tijd van massawerkloosheid zetten machteloze arbeidsbemiddelingsbureaus en uitkeringsinstanties steeds meer druk op de werklozen.

Bij VVD politici is dat ‘wegpesten’ misschien gewoon het doel, maar veel politici proberen oprecht mensen te helpen. Bij de PvdA bijvoorbeeld bestaat het verkeerde idee dat men mensen met enige dwang moet ‘begeleiden’. Maar begeleiden naar wat? Naar plaatsen waar geen baan is?

Mensen met weinig innerlijke kracht, toewijding en ijver zijn bij voorbaat kansloos, maar zelfs ambitieuze doorzetters hebben het zeer moeilijk. Sommigen hebben honderden sollicitatiebrieven verzonden en evenzoveel afwijzingen ontvangen. Wat doet dat met hun zelfvertrouwen en wereldbeeld?

Word wakker en houd op met al die repressieve illusies! Dat zeg ik als zelfstandig ondernemer en werkgever, die altijd keurig in zijn onderhoud kon voorzien. Gun mensen in een uitkering een menswaardig bestaan en laat de harde banenrace aan de ambitieuzen.

Politiek, vertel het eerlijke verhaal. Het eerlijke verhaal met een sociale aansporing. Dat kan zo: ‘U, werkloze, staat de komende jaren buitenspel. Hier hebt u een uitkering. Richt uw leven zo positief mogelijk in. Doe wat u wilt: vrijwilligerswerk, voor naasten zorgen of aan uw eigen ontwikkeling werken. Wij zullen u de komende jaren niet meer lastigvallen. Wij heffen namelijk de sollicitatieplicht op!’