Een steen in heel wat zwembaden

Intrekken, spreiden, sluiten. Intrekken, spreiden, sluiten. Bondiger geroepen: in, spreid, sluit. In, spreid, sluit. Jacco Verhaeren houdt niet van deze badmeestersbevelen. Te zeggen dat de technisch directeur van Koninklijke Nederlandse Zwembond daarom Nederland verlaat, zou schromelijk overdreven zijn. Feit is wel dat hij deze kreten volgend jaar niet meer hoeft aan te horen, ook niet in het Engels. Vanaf 1 januari is hij bondscoach van Australië. Daar, en ook in onder meer de VS en Engeland, leren kinderen eerst de borstcrawl voordat ze eventueel aan de schoolslag beginnen. Met al dat spreiden en sluiten. Precies waar Verhaeren vanaf wil.

Vorige week werd bekend dat de td zijn functie bij de 125-jarige KNZB opgeeft. Het avontuur in het sportgekke Australië lonkt. Het is begrijpelijk. Zijn vertrek is wel een groot verlies voor de Nederlandse zwemsport. Als coach was hij de man achter de grote successen van Nederlandse zwemmers en zwemsters in de afgelopen jaren. Zijn wetenschappelijke benadering en zijn gedrevenheid strekken andere coaches tot voorbeeld, ook buiten de zwemsport.

Voordat Verhaeren zijn afscheid aankondigde, had hij, mede namens de KNZB, nog een steen in heel wat zwembaden gegooid. Kinderen die leren zwemmen, moeten dat ook hier voortaan met de borstcrawl doen, bepleitte hij. De schoolslag vond hij een veel te complexe beweging voor kinderen om mee te beginnen. De KNZB kondigde aan volgend jaar deze lesmethode te ontwikkelen en er een nieuw zwemdiploma aan te koppelen.

Het zou een breuk zijn met de tientallen jaren oude (school)zwemcultuur in Nederland. Dus ontstond er commotie en waren de reacties verbitterd. Cultuurbewaker Nationaal Platform Zwembaden NRZ, uitgever van de zwemdiploma’s A, B en C, kortweg Zwem-ABC geheten, bleek niet geïnformeerd en reageerde gepikeerd. Dus overwoog deze organisatie de KNZB uit haar bestuur te gooien. Zij zweert bij de klassieke lesmethoden, eventueel voorafgegaan door het ‘Guppy- en Puppy-zwemmen’ voor peuters.

Het is niet te hopen dat het vertrek van Verhaeren een einde maakt aan dit voor liefhebbers van Hoekse en Kabeljauwse twisten veelbelovende dispuut. Al was het maar omdat het herinneringen bovenbracht als die van zwemverslaggever Jos van Kuijeren, die tot het kamp-Verhaeren mag worden gerekend. Van Kuijeren was jarenlang achter microfoons werkzaam voor de NOS, scheef het boek Zwemmen in goud en is hoofdredacteur van Zwemkroniek. Toen hij nog een jochie was, moest hij de schoolslag eerst droogzwemmend leren. Liggend met zijn buikje op een bankje volgde hij de instructie die hij achter zich hoorde: in.. spreid.. sluit... Kleine Jos vond dit zo eng dat hij jarenlang het water meed. Pas op zijn 23ste jaar leerde een van de bekendste zwemverslaggevers van Nederland zwemmen, bekende hij laatst op Radio 1. En pas op zijn 30ste beheerste Van Kuijeren de borstcrawl. Enfin, er zijn ook genoeg voetbalverslaggevers die niet kunnen... vul maar in.

De invalshoeken zijn verschillend. Verhaeren en de KNZB hopen kinderen zo enthousiast voor hun sport te maken dat zij de slag naar hard zwemmen maken. In vergelijking met de borstcrawl is de schoolslag zwemmen in slowmotion. Voor twee recreatieve zwemmers (v/m) die zich in een baantje zij aan zij voortbewegen, biedt de schoolslag alle gelegenheid de laatste ontwikkelingen van het een of ander langdurig en gedetailleerd te bespreken. Wel hinderlijk voor de zwemmer (m/v) achter hen die wil passeren.

De aanhangers van de klassieke zwemlessen hebben als doel dat wie te water raakt, niet meteen verdrinkt. De nuchtere bijdrage aan het dispuut van de Reddingsbrigade, die wordt geconfronteerd met een groeiend aantal (bijna-)verdrinkingen, was dan ook: het is in elk geval van belang is dat weer meer Nederlanders (en medelanders) léren zwemmen. Breng daar maar eens een argument tegenin.

John Kroon is commentator en redacteur bij NRC Handelsblad

    • John Kroon