360 meer maagbloedingen door bezuinigingen

◯ Waar ◯ Grotendeels waar ◯ Half waar ◯ Grotendeels  onwaar ◯ Onwaar

Dat meldde onder meer de NOS vorige week

De aanleiding

Je zit op het toilet en je voelt je een beetje duizelig. Vervolgens kijk je in de wc-pot en ziet zwarte ontlasting. Mogelijke oorzaak: een maagbloeding. In het ergste geval kan je bloed braken en moet je per direct worden opgenomen in het ziekenhuis.

Het is niet iets waar iedereen bang voor hoeft te zijn. Maar veel ouderen wel, omdat ze regelmatig een ‘cocktailtje’ van medicijnen nemen. Door maagzuurremmers te gebruiken wordt de kans op een maagbloeding heel klein.

Maar: sinds januari 2012 wordt dit medicijn niet meer voor alle patiënten vergoed. Alleen mensen die langdurig een maagbeschermer moeten gebruiken krijgen het vergoed, na de eerste keer zelf te hebben betaald voor het middel. Dat kost tussen de 15 en 30 euro per kwartaal. Andere patiënten krijgen het medicijn wel voorgeschreven door een arts maar moeten het nu zelf betalen. En daarom gebruiken ze het niet altijd. Vorige week meldde de NOS dat er in 2012 360 meer patiënten een maagbloeding kregen door de bezuiniging.

Waar is het op gebaseerd?

De cijfers zijn gebaseerd op een onderzoek dat is uitgevoerd door het IVM (Instituut voor Verantwoord Medicijngebruik), dat onafhankelijk advies geeft over medicijngebruik. Zij kregen klachten binnen van apothekers en huisartsen over patiënten die hun maagzuurremmers niet kochten door de bezuiniging en daardoor risico liepen op een maagbloeding. „Maar dat ging om individuele verhalen en wij wilden kijken of dit ook uit onderzoek zou blijken”, zegt directeur Ruud Coolen van Brakel van het IVM.

En, klopt het?

Op basis van gegevens van 1.700 apotheken is bekeken hoeveel patiënten die risico lopen op een maagbloeding en maagzuurremmers krijgen voorgeschreven door een arts ook daadwerkelijk het medicijn hebben gekocht. Hieruit blijkt dat het aantal mensen dat in 2012 geen maagzuurremmers gebruikte terwijl die wel waren voorgeschreven, was toegenomen met 16 procent. Van de risicopatiënten kregen in 2012 2.600 mensen een maagbloeding. Dat zijn 360 meer maagbloeding dan in 2011. „We vonden de resultaten zorgwekkend hoog”, zegt de directeur van het IVM. Vervolgens hebben deskundigen als apothekers, openbaar apothekers, huisartsen, maag-darm-leverartsen en patiëntenorganisaties naar het onderzoek gekeken. Zij bevestigden de zorgen.

Het onderzoek van het IVM kostte 33.000 euro en is betaald door farmaceutisch bedrijf AstraZeneca. Dat is fabrikant van maagzuurremmers en daardoor was het IVM extra alert op de uitvoering van het onderzoek, zegt de directeur. Als voorwaarde stelde het IVM dat het onderzoek op hun manier zou worden uitgevoerd en dat de resultaten ongeacht de uitkomst zouden worden gepubliceerd.

Dokter Jeroen Kolkman is maag- darm-leverarts in het Medisch Spectrum Twente en is bekend met de uitkomsten van het IVM onderzoek. Hij ziet wekelijks patiënten in het ziekenhuis die medicijnen zoals maagzuurremmers nodig hebben maar die niet aanschaffen, omdat ze niet meer worden vergoed door de zorgverzekeraar. Volgens Kolkman hebben Nederlanders vergeleken met patiënten uit andere landen een gezonde weerzin tegen pillen. Maar wat nu gebeurt is dat mensen medicijnen voorgeschreven krijgen, en ze toch niet aanschaffen, terwijl het niet gebruiken ernstige gevolgen kan hebben. „Patiënten hebben of het geld niet of ze denken: als het echt nodig is zou het wel vergoed worden”, zegt dokter Kolkman.

De voorzitter van de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuisapothekers Bas Drese zegt dat het aantal extra maagbloedingen in 2012 hoog overkomt, maar dat de overheid hoe dan ook een risico neemt door op maagzuurremmers te bezuinigen. Dat kan ernstige gevolgen hebben. Er zouden nog wel zorgverzekeringen zijn die de maagzuurremmers voor alle risicopatiënten vergoeden, zoals verzekeraar Menzis, aldus de voorzitter.

Een woordvoerder van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport zegt volgend jaar zelf een onderzoek te doen naar dit probleem. Het ministerie wacht de resultaten van dit eigen onderzoek af. De SP heeft inmiddels een Kamerdebat aangevraagd naar aanleiding van het onderzoek van het IVM.

Conclusie

Onder meer het NOS meldde vorige week dat er vorig jaar 360 meer patiënten een maagbloeding hebben gekregen als gevolg van bezuinigingen. Dit concludeerde het onderzoek van het IVM. Aan het onderzoek hebben verschillende medische deskundigen meegewerkt en een maag- darm-leverarts die wij spraken herkende zich in de bevindingen . Er wordt nog vaak door patiënten gedacht dat alle noodzakelijke medicijnen vast wel worden vergoed in Nederland en dat is dus niet altijd het geval. Wij beoordelen deze bewering als waar.

    • Maral Noshad Sharifi