Voor ‘Machete Kills’ moet je oprecht als een kind zijn

Het is nog niet zo eenvoudig om retrocult te maken. Voor je het weet is het retrocamp of retrokitsch. Robert Rodriguez is waarschijnlijk de enige regisseur die het echt kan. Dat komt doordat hij gewoon maakt wat hij leuk vindt. En vond. Als jongetje. Om retrocult te maken (en om ervan te houden) moet je namelijk de oprechtheid van je kindertijd bewaren.

Wat retro is weten we. Het is een beetje van vroeger en een beetje van nu. Rodriguez’ nieuwe film Machete Kills is het helemaal. Het is vanaf de bekabelde en beregende neptrailer voor een toekomstige Machete-film waarmee hij begint („Machete Kills Again ... In Space”) tot het eind een knipoog naar de inventieve en superieur onzinnige B-films waarmee een Amerikaanse cinefiel als Rodriguez (San Antonio, 1968) is opgegroeid. Hij maakte al op zijn elfde horrorfilmpjes met zo’n ouderwets bakbeest van een videocamera. Geen wonder dat hij bevriend is met Quentin Tarantino, die op zijn eigen manier het filmverleden recyclet. Hoewel beide van de videogeneratie, die de films via de beeldbuis consumeerde, brachten ze met hun Grindhouse-tweeluik in 2007 al een hommage aan de bizarre lowbudget seks- en geweldfilms die in de jaren zestig in verlopen bioscoopjes draaiden. In zo’n dorpsbioscoop speelt ook Joe Dantes Matinee (1995) zich af, half monsterfilm, half Cubacrisis-nostalgie.

Nou zijn de woorden knipoog en hommage al gevallen, en dan wordt het oppassen geblazen, want retrocult bevindt zich daar ergens tussenin. En is een klassieker als The Rocky Horror Picture Show (1975) bijvoorbeeld retrocult of echte cult? Het hangt een beetje van je ernst-o-meter af, om maar een retroculterig begrip te gebruiken. Het moet in ieder geval geen ‘spoof’, pastiche of parodie zijn. Geen Austin Powers of Scary Movie, die bekende films en genres op de hak nemen en volproppen met verwijzingen en citaten. Retrocultfilms behouden hun cultkarakter: ze zijn marginaal en grensoverschrijdend, populair bij een beperkte groep fans, en meer goed door hun krakkemikkigheid en creativiteit dan dat ze nou zo hogeschoolfilmmaken zijn.

De avonturen van de met een kapmes gewapende ex-agent Machete (het tweede deel alweer) voldoen aan alle eisen. Ze wekken de indruk een remake te zijn van een obscure filmserie, maar zijn toch echt door Rodriguez zelf bedacht. Helden en schurken schieten meer kogels af dan in een kleine burgeroorlog en ook de dames (cameo’s en gastrollen voor Lady Gaga en Fast & Furious-ster Michelle Rodriguez) met hun pronte borsten (sorry meisjes, het blijft een exploitatiefilm) staan hun mannetje. Hoerenmadam Desdemona weet haar edele delen zelfs tot dodelijke wapens om te toveren op een manier die de rondborstige Chesty Morgan in Deadly Weapons (Nederlandse titel: Borsten als dodelijke wapens) uit 1974 het schaamrood op de kaken zou hebben bezorgd.

Je zou in al dat geweld Machetes messcherpe missie nog vergeten: de wereld redden van een Dr. No-achtige schurk. Een beetje zwelgend en zelfgenoegzaam is het allemaal wel met z’n 107 minuten. Er was een reden dat deze films vroeger 78 minuten duurden. Maar verder: Machete don’t complain.

Dana Linssen

    • Dana Linssen