Roc’s weren bewust autistische leerlingen

Het ROC van Twente. ANP/Eric Brinkhorst

Mbo-opleidingen houden welbewust studenten met autisme buiten de deur. Dit blijkt uit een onderzoek in opdracht van de Start Foundation, oprichter van het zogeheten ‘meldpunt Autiweigerscholen’ waar deze zomer 176 klachten binnenkwamen. De meeste klachten gaan over Regionale Opleidings Centra, roc’s.

Bij het meldpunt konden studenten die meenden dat zij vanwege hun autisme zijn geweigerd door een beroepsopleiding een klacht indienen. Minimaal zestig procent van de klachten blijkt terecht, zo stelt onderzoeksbureau Toetsen, Meten en Weten op basis van een analyse van de meldingen.

Autistische leerlingen persoonlijk geweigerd

Scholen vertelden - dit gebeurde meestal mondeling - deze jongeren expliciet dat ze vanwege hun autisme niet aan de opleiding konden beginnen. Of dit bleek uit mededelingen als ‘Wij kunnen deze student niet de juiste begeleiding bieden’ of ‘Deze student zal straks geen stageplek kunnen vinden.’

In werkelijkheid ligt het percentage gediscrimineerde studenten volgens het bureau vermoedelijk veel hoger, rond de negentig procent. Veel scholen gaven helemaal geen reden voor de afwijzing, of ze volstonden met de mededeling dat een leerling ‘ongeschikt’ is. Volgens het rapport is het aannemelijk dat ook in deze gevallen autisme de reden voor de afwijzing was.

De MBO-Raad wil nog niet inhoudelijk reageren op het rapport. “Wij gaan het eerst serieus bestuderen”, zegt voorzitter Jan van Zijl. Van Zijl zegt niet op de hoogte te zijn “van wat scholen moeten doen en laten” in verband met studenten met een beperking. “En ik vraag mij af of scholen dit zelf allemaal precies kunnen weten”, zegt hij.

Weigeren studenten met beperking strafbaar

Het weigeren van een studenten met een beperking is strafbaar op grond van de wet gelijke behandeling gehandicapten en chronisch zieken. Volgens Marysha Molthoff van het College voor de Rechten van de mens zijn scholen verplicht om te eerst te onderzoeken welke aanpassing zij voor een studenten met een beperking kunnen doen. Pas als die aanpassingen ‘onevenredig’ blijken te zijn, zoals een ingrijpende verbouwing om een lift te kunnen bouwen, mogen zij een student weigeren.

“Veel studenten worden geweerd vanwege beperkingen als dyslexie of dyscalculie”, zegt Molthoff. “Het probleem is groot. Helaas maakt een minderheid er echt werk van, bijvoorbeeld door naar ons te stappen.” Volgens Molthoff geldt bij ‘gerede vermoedens’ van discriminatie een omgekeerde bewijslast voor scholen. “Zij moeten dan bewijzen dat het niet zo is.”

111 klachten in totaal

Vrijwel alle klachten bij het meldpunt Autiweigerscholen gaan over mbo-opleidingen. Opvallend is dat de helft van de meldingen uit Noord-Brabant afkomstig is. Volgens de Start Foundation, een maatschappelijk investeerder die zelf in Eindhoven is gevestigd, heeft dit te maken met de grote media-aandacht voor het meldpunt in deze regio. Over SintLucas, een Eindhovense mbo-opleiding voor creatief-technische beroepen, zijn de meeste klachten binnengekomen over onterechte weigeringen, veertien.

Het onderzoek is gebaseerd op in totaal 111 klachten van 92 jongeren. De overige klachten bleken over andere opleidingen te gaan, of waren afkomstig van studenten van wie niet duidelijk was of zij inderdaad een vorm van autisme hebben. De onderzoeker heeft geen contact gehad met de scholen.

    • Julie Wevers