Ook in Pietendebat is Tan een verademing

Maarten Steendam presenteert ‘Telegraaf TV’.

Tot gisteren leek het zwartepietdebat redelijk overzichtelijk. De minderheid die zich ongemakkelijk voelt bij onze eigen blackface-traditie krijgt meer bijval dan de laatste jaren gebruikelijk. Witte columnisten erkennen voor het eerst te begrijpen waar de schoen wringt. In de sociale media roert de boze bedreigde meerderheid zich luidruchtig en agressief. De mate waarin deelnemers aan het debat begrip tonen voor de gevoeligheid van een minderheid lijkt bijna een indicatie van hun intelligentie.

Totdat gisteren EenVandaag (TROS) een telefoongesprek uitzond met Verene Shepherd, hoogleraar gender- en ontwikkelingsstudies aan de Universiteit van West-Indië in Mona, Jamaica, tevens voorzitter van de werkgroep die aan de Hoge Commissaris voor de Mensenrechten van de Verenigde Naties verslag gaat uitbrengen over het Nederlandse sinterklaasfeest. Ze vroeg zich af waarom je Sinterklaas zou willen als je de Kerstman al hebt. Kennelijk nog niet toegekomen aan het lezen van een historische samenvatting.

Nog verontrustender: volgens een opiniepeiling van het EenVandaag-panel kan 76 procent van de Nederlanders zich niet voorstellen waarom iemand zich gediscrimineerd zou voelen door Zwarte Piet. Het niveau waarop het debat zich inmiddels beweegt is dan ook treurig.

Maarten Steendam presenteerde het online nieuwsbulletin Telegraaf TV in pietenkledij. Hij constateerde dat het een gitzwarte dag was en dat het zwart maken maar door ging. Tussen neus en lippen door constateerde hij dat mevrouw Shepherd zelf zwart was. Bij De Wereld Draait Door (VARA) nam Jan Mulder zijn ergernissen van de maand door, verkleed als de goedheiligman. In de praktijk kwam dat vooral neer op het een paar weken eerder dan gebruikelijk vertonen van de jaarlijkse compilatie van uitglijdende en van het paard vallende sinterklazen.

Pauw & Witteman (VARA), waar de laatste week meer serieuze aandacht was voor racisme dan normaal, ging nu ook op de luchtige toer. Vaste taalexpert Wim Daniëls analyseerde enkele teksten van liedjes over „ook al ben ik zwart als roet” en „de zak van Sinterklaas”. Niet zo origineel, maar het publiek vond het heel erg grappig.

Weer was het Humberto Tan die in RTL Late Night voor de meest genuanceerde benadering zorgde. Tot gisteren had hij het onderwerp wijselijk gemeden, omdat veel RTL-kijkers het al moeilijk genoeg blijken te hebben met zijn Surinaamse afkomst. Maar nu ging hij er vol in, met cabaretier Howard Komproe en Bram van der Vlugt („25 jaar adviseur van de Sint in televisiezaken”). Ze waren het in hoofdlijnen eens: over 25 jaar zal Piet zeker niet zwart meer zijn. Op korte termijn moet er wel iets gebeuren om te waarborgen dat het een feest voor iedereen blijft. En Tan verbaasde zich vooral over de felheid van de mensen die vinden dat er nooit iets mag veranderen aan Ons Feest.