Militairen blijken daders

De aanval op een winkelcentrum in Nairobi leek dagen te duren Maar nu blijkt dat het na een paar uur bekeken was Militairen die er de veiligheid moesten garanderen, sloegen aan het plunderen

Op camerabeelden uit winkelcentrum Westgate zijn twee gewapende mannen te zien.

Correspondent Kenia

De terreuraanval op het Keniaanse winkelcentrum Westgate een maand geleden was al na enkele uren beslecht. Hoewel de Keniaanse overheid deed voorkomen alsof de terroristen dagenlang burgers gijzelden, vonden er in werkelijkheid onderlinge gevechten tussen leger en politie plaats evenals plunderingen door militairen. Dit blijkt uit de reconstructie van de aanval op basis van filmmateriaal van beveiligingscamera’s. Er vielen 71 burgerdoden, volgens het Rode Kruis zijn er 23 vermisten.

Op de videobeelden zijn slechts vier terroristen te zien, hoewel de regering dagenlang sprak van tien tot vijftien gijzelnemers. Op zaterdagavond om zeven uur tonen de filmbeelden een rustig Westgate met vier uiterst ontspannen daders. Slechts één van hen draagt een wapen. De andere drie hebben hun wapens afgelegd, wassen hun voeten en bidden.

Toch horen journalisten die buiten het winkelcentrum staan rond deze tijd schoten. Maar die kwamen niet, zoals de regering verkondigde, van de strijd met de terroristen. Drie uur eerder stonden de paramilitaire eenheid Recce en de politie op het punt hun operatie te beëindigen: ze hadden een simpele overwinning behaald, want iedereen was kennelijk vrij en de daders waren in een hoek gedreven.

Plotseling stonden er flesjes bier

Uit de voorlopige reconstructie van vier dagen Westgate blijkt dat rond die tijd het Keniaanse leger zich voegde bij de politie en Recce. Omdat het weekeinde was, waren veel leden van Recce in burgerkleding. Zonder overleg begonnen militairen op hen te schieten, waarbij een commandant omkwam. „Fuck. Ze hebben iemand van ons gedood”, valt er uit de mond van een Recce-man te horen, waarna de eenheid zich uit protest terugtrekt uit Westgate.

De politie zet daarop vlakbij Westgate een commandopost op waar de beelden van veiligheidscamera’s worden binnengehaald. Daarop zien de agenten hoe militairen de supermarkt ingaan en er met gevulde boodschappentassen uitkomen. In het Artcafé, waar aan het begin van de aanval lichamen van slachtoffers op de grond lagen tussen de maaltijden, staan zondag en maandag plotseling flesjes bier op de bar. De telefoon- en juwelierswinkels zijn leeggeroofd.

Op maandagavond meldt minister Joseph ole Lenku dat de terroristen matrassen in brand steken om de Keniaanse militairen in verwarring te brengen. In werkelijkheid veroorzaken de militairen vermoedelijk zelf de brand in een poging bewijs voor hun optreden te verbergen, waarna het gebouw deels instort. Ze weten dan nog niet dat de politie hen heimelijk via camera’s volgt. Het beeld valt uit als de militairen ook de controlekamer van de veiligheidscamera’s opblazen.

Geen gijzelaar te zien

De regering spreekt gedurende het drama van vier dagen over „tien tot vijftien gijzelhouders die tientallen bezoekers in gijzeling hebben”. Dat beeld valt niet op de film terug te vinden. Er is geen enkele gijzelaar te zien; vermoedelijk waren de daders er op uit zo veel mogelijk mensen te doden. Achteloos schoten ze mensen neer, ook als zij op de grond gingen liggen.

Maar na zaterdagavond zijn er geen videobeelden meer van de terroristen. Om iets voor elf uur die avond gluren de aanvallers naar de uitgang. Eén van hen ziet daar een veiligheidscamera en schakelt deze uit. Sindsdien zijn er geen beelden meer van de terroristen. Het lijk van één van hen is geïdentificeerd en zou Hassan Abdi Dhuhulow zijn, een 23 jaar oude Noor van Somalische afkomst. Gisteren werd het lijk van een tweede nog onbekende dader gevonden onder het puin van het winkelcentrum.

Het aantal daders blijft een mysterie. Bezoekers van Westgate zagen op zaterdagmiddag hoe tenminste één dader van kleren verwisselde en tussen slachtoffers het gebouw uitliep. Ook wordt er gespeculeerd dat ze door een tunnel zijn ontsnapt.

    • Koert Lindijer