Hoe vaak botox tot ellende leidt, weet niemand

Minister Schippers wil misstanden aanpakken, maar haar plan kent zwaktes.

Foto Thinkstock

Levensgevaarlijk, een cosmetische ingreep. Zondag kon de kijker op SBS 6 nog huiveren bij de slachtoffers van bijbeunende schoonheidsspecialisten, maandag stuurde minister Edith Schippers (Volksgezondheid, VVD) een brief naar de Tweede Kamer met haar plan om misstanden in de cosmetische sector aan te pakken.

1 Wat wil Schippers precies aanpakken en hoe nodig is dat?

De minister wil de leeftijdsgrens voor cosmetische chirurgie – dus een behandeling met mes – naar 18 jaar opschroeven. Nu mag iemand van 16 ook chirurgie ondergaan, ook als dat niet medisch noodzakelijk is. Het is overigens niet duidelijk hoe vaak dit gebeurt. Daarnaast wil de minister dat de branche zelf kwaliteitsnormen opstelt. En ze wil dat cosmetische ingrepen enkel door bevoegden mogen worden gedaan en dat de Inspectie voor de Gezondheidszorg toezicht houdt. Daarom moet de wet zo worden uitgebreid dat niet alleen medici eronder vallen, maar ook mensen die cosmetische ingrepen uitvoeren die niét medisch noodzakelijk zijn. Met name het injecteren van ‘fillers’ en laserbehandelingen zijn nu een grijs gebied.

2 Hoe nodig is dit?

Dat is de vraag. De minister baseert zich op een studie van onderzoeksbureau Panteia naar de sector. Van „wildgroei” aan artsen die snijden, al zijn ze niet opgeleid als plastisch chirurg, is maar „in beperkte mate” sprake. Laserbehandelingen en chemische peelings werden wel vaker gedaan door niet-gediplomeerden.

3 Hoe vaak gaat het mis?

Daar zijn nauwelijks cijfers over. Brancheorganisatie ANBOS voor schoonheidsspecialisten houdt niet systematisch klachten bij, de Nederlandse Vereniging voor Plastische Chirurgie (NVPC) ook niet. Dat we niet weten hoe groot het probleem is, is ónderdeel van het probleem, zegt een woordvoerder van Schippers. „We willen van het grijze gebied af. En al zijn er maar twee misstanden, de gevolgen kunnen enorm zijn.”

4 Wat zijn de gevolgen dan?

In de meeste gevallen zal een botoxprik geen problemen opleveren. Maar dat kán wel. Van der Hulst van de NVPC somt op: „Een derdegraadsverbranding na een laserbehandeling, een forse nabloeding na een facelift verricht door een basisarts, een oog dat niet meer open kon na een verkeerde ooglidcorrectie.” Maar ook: liposucties die op de intensive care eindigen, levensbedreigende infecties na borstoperaties.

5 Lost Schippers’ plan iets op?

Van der Hulst is kritisch. „In Nederland ben je als arts bevoegd om een chirurgische ingreep te doen als je ‘bekwaam’ bent. Maar wat dat betekent, ligt niet vast. Als je drie dagen op borstvergrotingscursus in de VS bent geweest, kun je ook zeggen dat je ‘bekwaam’ bent.” Plastisch chirurgen hebben strenge kwaliteitscriteria, zegt Van der Hulst. De condities op de operatiekamer moeten goed zijn, chirurgen moeten een aantal operaties hebben meegemaakt voordat zij zelf mogen opereren. „Die regels zijn er niet voor cosmetisch chirurgen, ook niet met Schippers’ maatregelen.”

    • Carola Houtekamer