Herbruikbare raket stijgt 744 meter en daalt dan weer

De experimentele Grasshopper-raket kan rechtstandig landen. Foto SpaceX

De experimentele raket Grasshopper van ruimtevaartbedrijf SpaceX heeft op zijn meest recente vlucht, eerder deze maand, een recordhoogte bereikt van 744 meter. Daarna landde het vehikel rechtstandig op het lanceerplatform, net als de iconische maanraket uit Kuifje. De hele proef duurde anderhalve minuut. De Grasshopper is een eerste trap van een Falcon-raket, uitgebreid met een soort landingsgestel. Hiermee heeft SpaceX technieken getest voor een herbruikbare raket. Er komt een nieuw prototype, de Falcon 9R. De eerste proefvlucht daarvan wordt verwacht in december.

De Grasshopper voerde al regelmatig vluchten uit waarbij steeds iets nieuws te noteren viel. In augustus werd bijvoorbeeld een zijwaartse manoeuvre uitgevoerd. Op 250 meter hoogte bewoog de raket 100 meter opzij en weer terug, alsof een onzichtbare jongleur met een bezemsteel stond te balanceren. Dit soort vingeroefeningen zijn nodig om te zijner tijd een raket die terugkomt uit de ruimte netjes op een platform te kunnen neerzetten.

De eerste proefvlucht van de Grasshopper was op 21 september 2012. De raket kwam toen niet hoger dan twee meter, wat ook de bedoeling was. Deze vlucht duurde circa drie seconden.

Herbruikbare raketten zijn een wenkend perspectief voor de ruimtevaart. Bij de herbruikbare Space Shuttle bleven er altijd extra ‘boosters’ nodig die het toestel een eerste zet gaven. De belofte van frequent, betrouwbaar en goedkoop ruimtevervoer is met de Shuttle ook nooit ingelost.

Op de website van SpaceX schetst directeur Elon Musk de mogelijke winst: „Als we raketten kunnen hergebruiken net als vliegtuigen, kunnen de kosten van ruimtevaart een factor honderd omlaag.” Een Falcon 9, het werkpaard waarmee SpaceX commercieel satellieten lanceert, kost 54 miljoen dollar en gaat na eenmalig gebruik verloren in zee. De gebruikte brandstof kost slechts 200.000 dollar.

De grote vraag is of een raket die na een missie een zachte landing kan maken, eigenlijk wel nuttige lading kan meenemen. Nogmaals Elon Musk: „We leven op een planeet waar ruimtevaart maar nét kan. Nadat de slimste mensen alles hebben geoptimaliseerd, krijg je 2 á 3 procent van je startgewicht in een baan om de Aarde. Er is niet veel speelruimte. Maak je startgewicht iets groter en je krijg helemaal niets in een baan. Terwijl een herbruikbare raket sterker moet zijn, beschermd moet zijn tegen hitte en meer brandstof nodig heeft.”

Gezien de te behalen winst mag het verschrikkelijk veel geld kosten - dat is een voordeel. Bovendien profiteert SpaceX (en andere bedrijven die hetzelfde proberen, zoals Blue Origin van Amazon’s oprichter Jeff Bezos) van 30 jaar technologische vooruitgang sinds de bouw van de Space Shuttle. Maar, zoals Musk zegt: „Succes is allerminst gegarandeerd.”

    • Herbert Blankesteijn