Albert Heringa voelt zich ‘geschoffeerd’ door vonnis

Zoon schuldig verklaard aan hulp bij zelfdoding

Albert Heringa is schuldig verklaard aan hulp bij zelfdoding van zijn moeder, maar krijgt geen straf omdat hij „uit naastenliefde” handelde. Hij is boos over de uitspraak. Foto ANP

Wel schuldig, geen straf. Dat was gisteren het oordeel van de rechtbank Gelderland over Albert Heringa, de 71-jarige man die in 2008 zijn 99-jarige moeder hielp te sterven. Een vonnis met voor elk wat wils. Tegenstanders van euthanasie en van hulp bij zelfdoding juichen de schuldigverklaring toe. Voorstanders benadrukken dat geen straf wordt opgelegd. Heringa zelf is „buitengewoon teleurgesteld” en „boos” over de uitspraak. Het Openbaar Ministerie had drie maanden voorwaardelijk geëist.

Heringa’s moeder was niet ziek en kwam daarom volgens haar huisarts niet in aanmerking voor euthanasie. Hij besloot haar te helpen toen hij merkte dat zij medicijnen spaarde, vertelde hij de rechtbank. Hij verstrekte haar een dodelijke combinatie van circa 160 pillen en hielp haar die in te nemen. Op die vorm van hulp bij zelfdoding staat een maximumstraf van drie jaar cel. Twee jaar later lokte hij een proces uit. De Nederlandse Vereniging voor een Vrijwillig Levenseinde (NVVE), die campagne voert voor afschaffing van het wettelijk verbod op hulp bij zelfdoding, betaalt de kosten.

Volgens de rechtbank is Heringa schuldig omdat hij de wet naast zich neerlegde en niet op zoek ging naar een andere arts die wel euthanasie zou willen verlenen. Hij verdient volgens de rechtbank geen straf omdat hij handelde „uit naastenliefde” en omdat hij door traagheid van het OM lang in onzekerheid heeft verkeerd.

Heringa noemt het vonnis „vlees noch vis”. Hij neemt het de rechters kwalijk dat ze in hun vonnis suggereren dat hij „erop uit was de wet te overtreden”. „Nú ben ik ermee bezig, nu zet ik me voor de zaak in. Dat ze me in de schoenen schuiven dat ik dat toen al deed vind ik kortzichtig en onzuiver. Ik voel me werkelijk geschoffeerd.”

„Wij wilden dat de rechtbank ook een signaal zou geven aan de wetgever”, zegt zijn advocaat Willem Anker. „Dat doet de rechtbank niet.” De kans is groot dat Heringa in beroep gaat.

Voor de meer behoudende maatschappelijke groepen is de uitspraak geruststellend – maar niet helemaal, zoals blijkt uit de reactie van de christelijke Nederlandse Patiënten Verenining. De NPV is „voor het leven” en „tegen euthanasie en hulp bij zelfdoding”, zegt beleidsmedewerker Charlotte Ariese. „Ik vind het best bijzonder dat in het vonnis gezegd wordt dat iemand weloverwogen de wet heeft overtreden en toch geen straf krijgt. Als je goede redenen hebt om weloverwogen door rood te rijden, wordt dat ook niet geaccepteerd.” Carla Dik-Faber, Tweede Kamerlid voor de ChristenUnie, wil als politicus geen uitspraak doen over een rechterlijke uitspraak („die heb ik te respecteren”), maar ziet er geen aanleiding in het verbod op hulp bij zelfdoding af te schaffen. „Je moet dit altijd toetsen.”

    • Joke Mat