Windows 8.1: de return van de startknop

De nieuwe editie van Windows, versie 8.1, lost een aantal problemen op die gebruikers met Windows 8 hadden. De startknop is terug maar er is nog een hoop werk te verrichten.

Al twee maanden lang draait de gratis probeerversie van Windows 8.1 stabiel op de computer. Met die preview toont Microsoft aan dat Windows 8 werk in uitvoering is. Dat besturingssysteem kreeg veel kritiek omdat het een te radicale breuk bleek met de manier waarop we al sinds Windows 3.1 (1992) werken: met muis en toetsenbord.

Microsoft verbouwde Windows tot een systeem dat ook op tablet pc’s gebruikt kan worden met aanraakbesturing. Logisch, want de krimpende verkoop van gewone computers is een bedreiging voor de omzet van de softwaregigant. Tablets verkopen daarentegen als een tierelier.

Microsoft wil graag veranderen maar klanten zijn minder flexibel. De softwaremaker concurreert immers niet alleen met de mobiele besturingssystemen van Apple en Google, maar ook met de voorgaande Windows-versies. Honderden miljoenen gebruikers houden het liefst vast aan hun bestaande werkwijze. Daarom biedt Windows twee werelden aan in één computer. Je hebt de vertrouwde ‘oude’ omgeving waarin traditionele software draait, geschikt voor muis en keyboard. Daarnaast bestaat het felgekleurde startscherm, een lanceerplatform voor apps die gebouwd zijn voor aanraakbesturing. Dat is de mobiele wereld, verpakt in rechthoekige tegeltjes.

De gedachte is dat een gebruiker twee apparaten in één koopt, voor werk en privé, voor vingers en muis, voor tablet en laptop. Maar het probleem is dat het bureaublad lastig met de vingers te bedienen is en de apps niet lekker werken met muis en keyboard. Daardoor komt het wisselen tussen modern en oud platform onnatuurlijk over: de vormgeving is compleet anders en er zijn meerdere versies van de browser en het instellingenmenu. In Windows 8 was het bureaublad te ver weggestopt. Ook de startknop – logisch beginpunt om software te lanceren – bleek verdwenen. Windows voelde aan als een auto met het stuur aan de rechterkant: alles zit erop, maar op de verkeerde plek.

In Windows 8.1, sinds afgelopen week gratis te downloaden voor Windows 8-gebruikers, is die startknop gedeeltelijk in ere hersteld. Een gewone klik op de startknop opent het felgekleurde startscherm, maar een rechtermuisklik opent de ‘gewone’ snelkoppelingen naar programma's en computerinstellingen.

Een simpele verbetering: de bureaubladachtergrond van de desktop verschijnt nu op het startscherm waardoor het gevoel van heen en weer schakelen tussen twee verschillende computers minder is. Maar meer integratie is wenselijk. Bijvoorbeeld door de taakbalk weer te geven in het startscherm of de moderne apps niet schermvullend, maar in een klein venster te laten draaien.

Microsoft verbeterde standaard apps als Mail en Windows Store, de softwarewinkel. Ook de zoekfunctie verbeterde: bestanden en programma’s op de pc zijn nu makkelijker te vinden. Tegelijkertijd toont zoekmachine Bing de online resultaten, vooral relevant voor Amerikaanse gebruikers. De snelkoppelingen naar de hoeken van het scherm - ‘charms’ - zijn beter in te stellen met meer opties om het startscherm naar eigen smaak in te richten. Maar het belangrijkste is dat je Windows 8.1 kunt opstarten met het vertrouwde bureaublad. Wie geen behoefte heeft aan de moderne apps, kan ze makkelijker mijden.

Windows 8.1 vermindert het schizofrene gevoel dat je twee computers tegelijk moet bedienen. Maar het besturingssysteem blijft op twee gedachten hinken zolang gebruikers het idee hebben dat de beste applicaties in de traditionele Windows-wereld draaien, terwijl Microsoft ze juist naar de moderne apps wil lokken.

Voor de huidige Windows 8-gebruikers is upgraden naar 8.1 een logische keuze. Wie nu nog verknocht is aan het bureaublad van Windows 7 moet rekenen op een gewenningsperiode. Uiteindelijk is Windows 8.1 een kleine tussenstap op weg naar de totale make-over. Windows moet één uniforme omgeving worden, waarin het niet uitmaakt of je een tablet pc, een gewone computer, een telefoon of de Xbox gebruikt. Microsofts webdiensten, zoals Skydrive, Outlook en Skype, rijgen al die apparaten aaneen. Het ziet er naar uit dat Microsoft Windows RT voor tablets gaat samenvoegen met Windows Phone voor smartphones. Dat maakt het makkelijker voor ontwikkelaars om apps te bouwen die op alle Windows-apparaten werken. Pas als die apps zo aantrekkelijk en talrijk zijn dat ze het aanbod aan traditionele desktopsoftware doen verbleken, is de transitie van Windows echt geslaagd.

    • Marc Hijink