Windows 8.1 is uit. De belangrijkste veranderingen op een rij

REDMOND - Een tablet met Microsoft Windows 8 tijdens een International Underground Tour op de Microsoft Campus in Redmond, Verenigde Staten. ANP KOEN VAN WEEL

Al twee maanden lang draait de gratis probeerversie van Windows 8.1 stabiel. Met die preview toont Microsoft aan dat Windows 8 nog werk in uitvoering is. Dat besturingssysteem kreeg veel kritiek omdat het een te radicale breuk bleek met de manier waarop we al sinds Windows 3.1 (1992) werken: met muis en toetsenbord.

Microsoft verbouwde Windows tot een systeem dat ook op tablet-pc’s gebruikt kan worden met aanraakbesturing. Logisch, want de krimpende verkoop van gewone computers is een bedreiging voor de omzet van de softwaregigant. Tablets verkopen daarentegen als een tierelier.

Gebruikers veranderen is lastig

Microsoft wil graag veranderen maar klanten zijn minder flexibel. De softwaremaker concurreert immers niet alleen met de mobiele besturingssystemen van Apple en Google, maar ook met de voorgaande Windows-versies. Honderden miljoenen gebruikers houden het liefst vast aan hun bestaande werkwijze.

Daarom biedt Windows twee werelden aan in één computer. Je hebt de vertrouwde ‘oude’ omgeving waarin traditionele software draait – geschikt voor muis en keyboard. Daarnaast bestaat het felgekleurde startscherm, een lanceerplatform voor apps die gebouwd zijn voor aanraakbesturing. Dat is de mobiele wereld, verpakt in rechthoekige tegeltjes.

Wisselen tussen modern en oud onnatuurlijk

De gedachte is dat je twee apparaten in één koopt, voor werk en privé, voor vingers en muis, voor tablet en laptop. Maar het probleem is dat het bureaublad lastig met je vingers is te bedienen en de apps niet lekker werken met muis en keyboard. Daardoor komt het wisselen tussen modern en oud platform onnatuurlijk over: de vormgeving is compleet anders en er zijn meerdere versies van bijvoorbeeld de browser en het instellingenmenu. In Windows 8 was het bureaublad te ver weggestopt. Ook de startknop – logisch beginpunt om software te lanceren – bleek verdwenen. Windows voelde aan als een auto met het stuur aan de rechterkant: alles zit erop, maar op de verkeerde plek. En dat rijdt niet lekker.

De bekende startknop is in ere hersteld

In Windows 8.1, sinds afgelopen week gratis te downloaden voor Windows 8-gebruikers, is die startknop gedeeltelijk in ere hersteld. Een gewone klik op de startknop opent het felgekleurde startscherm, maar met een rechtermuisklik krijg je ‘gewone’ snelkoppelingen naar je programma’s en computerinstellingen.

Een simpele verbetering: omdat je nu de bureaubladachtergrond van de desktop kunt tonen op het startscherm heb je minder het gevoel heen en weer te schakelen tussen twee verschillende computers. Maar je zou meer willen integreren. Bijvoorbeeld de taakbalk weergeven in het startscherm of de moderne apps niet schermvullend, maar in een klein venster draaien. Wel kan Windows nu verschillende apps naast elkaar tonen en het scherm flexibeler indelen.

Verbeteringen voor standaard-apps

Microsoft verbeterde standaard-apps als Mail en Windows Store, de softwarewinkel. Ook de zoekfunctie werd beter: je vindt nu sneller de weg naar bestanden en programma’s op de hele pc. Tegelijkertijd toont zoekmachine Bing de online resultaten, hoewel die vooral voor Amerikaanse gebruikers relevant zijn. De snelkoppelingen naar de hoeken van het scherm - ‘charms’ - zijn wat beter in te stellen en je hebt meer opties om het startscherm naar eigen smaak in te richten.

Maar het belangrijkste is dat je Windows 8.1 kunt opstarten met het vertrouwde bureaublad. Wie geen behoefte heeft aan de moderne apps, kan ze makkelijker mijden.

Windows 8.1 vermindert het schizofrene gevoel dat je twee computers tegelijk moet bedienen. Maar het besturingssysteem blijft op twee gedachten hinken zolang gebruikers het idee hebben dat de beste applicaties in de traditionele Windows-wereld draaien, terwijl Microsoft ze juist naar de moderne apps wil lokken.

Voor de huidige Windows 8-gebruikers is upgraden naar 8.1 een logische keuze. Wie nu nog verknocht is aan het bureaublad van Windows 7 moet rekenen op een gewenningsperiode.

Windows moet één uniforme omgeving worden

Uiteindelijk is Windows 8.1 een kleine tussenstap op weg naar de totale make-over. Windows moet één uniforme omgeving worden, waarin het niet uitmaakt of je een tablet-pc, een gewone computer, een telefoon of de Xbox gebruikt. Microsofts webdiensten, zoals Skydrive, Outlook en Skype, rijgen al die apparaten aaneen. Het ziet er naar uit dat Microsoft Windows RT – voor tablets met een ARM-processor – gaat samenvoegen met Windows Phone, voor smartphones. Dat maakt het makkelijker voor ontwikkelaars om apps te bouwen die op alle Windows-apparaten werken. Pas als die apps zo aantrekkelijk en talrijk zijn dat ze het aanbod aan traditionele desktopsoftware doen verbleken, is de transitie van Windows echt geslaagd.
Windows 8 voelde aan als een auto met het stuur aan de rechterkant.

Lees ook ons overzicht van de populairste tablets van dit moment.