We zijn allemaal maar doden met verlof

Serie benadert terugkerende doden niet als zombies, maar als bodem voor gezinsdrama.

Daar staat ze. Vier jaar geleden is de 15-jarige Camille overleden, bij een busongeluk op schoolreisje. Sindsdien bidt moeder Claire dagelijks om haar terugkeer. En nu staat Camille achteloos de koelkast te plunderen – zó’n honger! Ze kletst honderduit terwijl ze de boterhammen naar binnen propt. In de ijzingwekkende eerste aflevering van Rebound ligt alles in de blik van Claire besloten: ontzetting, angst, hoop, liefde. En Camille is zich van geen kwaad bewust. Nonchalant kauwend: „Mama, wat kijk je raar?”

De Franse regisseur Fabrice Gobert wilde een serie maken over terugkerende doden, maar zonder dat het meteen vleesetende zombies zijn. De premisse van het prachtige Rebound (in het Frans: Les Revenants) is dus: wat als onze dierbaren simpelweg weer terugkomen? Vier, tien, of dertig jaar nadat we afscheid van ze namen; want Camille is niet de enige. Hun hart klopt, ze ademen, ze wandelen en praten; ze kunnen eten, lachen en vrijen. Alleen slapen ze niet. Ze zijn geen dag verouderd, en ze zijn zich er niet van bewust dat ze dood zijn. Al kan die confrontatie natuurlijk niet uitblijven.

In Rebound is een bovennatuurlijk verschijnsel aanleiding voor een psychologisch en maatschappelijk drama. In vier of tien jaar is veel veranderd; het leven heeft een nieuwe logica gekregen. Zo staat Adèle, tien jaar nadat haar grote liefde Simon op hun trouwdag overleed, op het punt opnieuw te trouwen. Zij benadert zijn terugkeer als een waanbeeld; symbool voor het verdriet waarmee ze in het reine moet komen. De worsteling die de herenigde geliefden in Rebound doormaken, is hartverscheurend. Bijzonder is dat de toeschouwer hier ook eens met de doden meeleeft.

Maar er is meer. Is het terugkeren van de overleden dierbaren aanvankelijk nog een huiselijke drama, vanaf het moment dat meer mensen in het geïsoleerde bergstadje er lucht van krijgen, vormen de ‘Revenants’ een groter, maatschappelijk probleem. De onverklaarbare gebeurtenissen leiden tot argwaan, angst en agressie. Komen de doden wel in vrede? Soms blijkt hun terugkeer niet gewenst, en zelfs gevaarlijk. Zo leggen de teruggekeerde doden splijtende geheimen in de kleine, hechte gemeenschap bloot. En dan zijn er nog de religieuze fanatici, die de wederopstanding aanwenden voor eigen gewin, met desastreus gevolg.

Rebound drijft voor een deel op suspense, maar de aantrekkingskracht zit hem veeleer in het menselijke drama en de ijle, mystieke sfeer. Het griezelige uitgangspunt dient als aanleiding voor vragen over rouw, onze omgang met de dood, en de zin van het leven. Geheimzinnige bossen, majestueuze bergen, een vreemd veranderlijk stuwmeer, een dreigende dam – de prachtig gefilmde vergezichten rond Alpenstad Annecy benadrukken die existentiële thematiek. Net als de fraai weifelende minimal music van Mogwai. Want de vraag naar de reden van de wederopstanding is niet minder dan de bestaansvraag. Tenslotte zijn we allemaal maar doden met verlof.