Obama probeert Franse woede over taps te sussen

Burgers, politici en ondernemers massaal afgeluisterd

De Franse regering heeft verontwaardigd gereageerd op het nieuws dat de Amerikaanse veiligheidsdienst NSA rond de jaarwisseling in een maand tijd 70,3 miljoen telefoongesprekken zou hebben afgetapt. Parijs voelt zich na het fiasco rond de gesneefde militaire interventie in Syrië opnieuw in zijn hemd gezet.

Volgens de krant Le Monde, die zich baseerde op documenten van klokkenluider Edward Snowden, is niet alleen de communicatie van terrorismeverdachten, maar ook die van doorsnee burgers, politici en zakenmensen op steekwoorden doorzocht.

Dat zijn volgens president François Hollande „onacceptabele praktijken tussen bondgenoten en vrienden”. Minister van Buitenlandse Zaken Laurent Fabius, die zei „geschokt” te zijn, ontbood gisteren de Amerikaanse ambassadeur op zijn departement.

Hoewel al sinds juni bekend is dat Amerikaanse inlichtingendiensten Franse telefoongegevens verzamelen, lijkt vooral de omvang van de affaire een verrassing. Na eerdere onthullingen in het Duitse weekblad Der Spiegel wilde Hollande de vrijhandelsbesprekingen met de VS opschorten. Maar hij trok dat dreigement weer snel in.

Om de gemoederen nu te bedaren heeft de Amerikaanse president Obama gisteren met zijn Franse ambtsgenoot gebeld. Volgens hem zijn „enkele” van de beschreven activiteiten „vervormd” in de pers gekomen. Het Franse verzoek om opheldering noemde hij „legitiem”.

Vergeleken met vooral Duitsland, waar het Stasi-verleden nog vers in het geheugen ligt, heeft Frankrijk in de afgelopen maanden terughoudend op het afluisterschandaal gereageerd. Dat was volgens Le Monde „om twee excellente redenen”: Frankrijk was al op de hoogte en het land beschikt zelf over soortgelijke spionageprogramma’s om internet- en telefoonverkeer integraal te kunnen onderscheppen.

Volgens VS-ambassadeur Charles Rivkin zijn de relaties met Frankrijk, specifiek op militair en inlichtingengebied, juist in lange tijd niet zo goed geweest. Hij zei dit bij de aankomst in de Franse hoofdstad van Obama’s minister van Buitenlandse Zaken John Kerry voor een nieuwe ronde besprekingen over Syrië.

Terwijl Frankrijk en de VS tien jaar terug nog recht tegenover elkaar stonden rond de inval in Irak, trokken de twee landen de afgelopen tijd eensgezind op in de voorbereiding van een vergeldingsactie tegen het Syrische regime. Maar toen begin september Franse straaljagers klaar stonden om op te stijgen, verbijsterde Obama zijn trouwste bondgenoot door de actie op het allerlaatste moment af te blazen.