Manipulatie afweer leidt tot algemeen griepvaccin

Het kan, met één vaccinatie tegen een bepaalde griepstam, een brede bescherming krijgen tegen allerlei verschillende griepstammen. Zo'n universeel griepvaccin werkt bij muizen, schrijven Amerikaanse onderzoekers deze week in Nature Immunology. Hun truc is de afweer op het moment van de griepprik even flink te onderdrukken.

Het griepvirus is heel variabel en slaagt er om die reden vaak in wereldwijde epidemieën te veroorzaken. Daarom moet de seizoensgriepprik ieder jaar aangepast worden aan de circulerende stammen. Met specifieke antilichamen is het daarom nooit gelukt een universeel vaccin tegen griep te maken.

Nu hebben onderzoekers onder leiding van Maureen McGargill van het St. Jude Children’s Research Hospital in Memphis ontdekt dat het lichaam zelf van een gewoon griepvaccin een breedwerkend vaccin kan maken, als het afweerssysteem tijdens de vaccinatie een beetje gemanipuleerd wordt. Als muizen de immuunonderdrukkende stof rapamycine kregen op het moment dat zij gevaccineerd werden tegen milde griepvirus van het subtype H3N2, had dat tot gevolg dat het afweersysteem een andere klasse antilichamen ging produceren die zich richt op evolutionair sterk geconserveerde delen van het hemagglutinine-eiwit dat uit de virusmantel steekt. De muizen die zo voorbehandeld waren bleken nu beschermd tegen diverse andere dodelijke griepstammen.