Man die moeder hielp bij zelfdoding krijgt geen straf

Heringa was vanmiddag in de rechtbank van Zutphen bij de uitspraak aanwezig. Foto ANP / Robin Utrecht

De man die zijn stiefmoeder hielp bij euthanasie krijgt daarvoor geen straf. Dat heeft de rechtbank in Zutphen vanmiddag bepaald. De 70-jarige Albert Heringa is volgens de rechtbank echter wel schuldig aan een strafbaar feit omdat hulp bij zelfdoding niet is toegestaan. Hij werd echter schuldig verklaard zonder strafoplegging.

Heringa hielp in 2008 zijn 99-jarige moeder Maria bij het beëindigen van haar leven. Hij gaf de vrouw, die niet ziek was maar niet meer verder wilde leven, malariapillen, slaappillen en een antibraakmiddel en filmde hoe hij te werk ging. Met de reportage ‘De laatste wens van Moek’, in 2010 uitgezonden door actualiteitenrubriek Netwerk, wilde Heringa het debat over hulp bij euthanasie aanzwengelen.

De rechtbank vindt het verwijtbaar dat Heringa bij het helpen van zijn moeder bij haar zelfdoding weloverwgen de regels naast zich heeft neergelegd. Volgens de rechter heeft hij alternatieven, zoals het zoeken van een andere arts, onvoldoende onderzocht. Omdat de rechtbank er echter wel van overtuigd is dat Heringa uit liefde voor zijn moeder heeft gehandeld, krijgt hij geen straf.

Onze juridisch redacteur Folkert Jensma legt uit dat het af en toe voorkomt dat de rechter geen straf oplegt aan een verdachte die schuldig is bevonden:

“Het gebeurt vaker. Hiermee wil de rechter de norm uit het wetboek bevestigen, maar vindt de rechter het handelen van de dader in dit specifieke geval niet strafwaardig. De rechter kan, zoals in dit geval, begrip opbrengen voor het doel van de verdachte.”

OM had drie maanden voorwaardelijk geëist

Justitie had een celstraf van drie maanden voorwaardelijk tegen Heringa geëist. Volgens het OM had Heringa ondanks “zuivere intenties” niet zorgvuldig gehandeld en is straffeloze hulp bij zelfdoding voorbehouden aan artsen. In een reactie hierop zei Heringa dat justitie “weinig begrepen heeft van wat er in deze tijd speelt”.

Het OM besloot vorig jaar om tot vervolging van Heringa over te gaan. Niet omdat justitie ervan overtuigd was dat hij straf verdient, maar omdat “de vraag of verdachte strafbaar is vanwege de gevoeligheid en complexiteit van de zaak, moet worden voorgelegd aan de rechter”, stond destijds in een persverklaring.

Heringa liet vanmiddag na de uitspraak weten waarschijnlijk in beroep te gaan. Hij is “noch blij noch teleurgesteld” met de uitspraak. “Het is heerlijk om te weten dat ik niet schuldig ben”, zei hij. Hij gaf aan het wel jammer te vinden dat de uitspraak nauwelijks ruimte laat voor verandering in de bestaande wetgeving. Bijgestaan door zijn advocaat Wim Anker liet hij doorschemeren dat een beroep “voor de hand ligt”.

VVD wil onderzoek naar hulp bij zelfdoding

Mensen die “klaar zijn met leven” komen niet in aanmerking voor euthanasie. Artsen mogen alleen euthanasie verlenen bij uitzichtloos en ondraaglijk lijden. Met enige regelmaat komt het voor dat deze mensen hulp krijgen van vrienden of familie.

Naar aanleiding van de uitspraak van de rechter pleit de VVD nu voor een onderzoek naar de juridische mogelijkheden rondom hulp bij zelfdoding. Kamerlid Ockje Tellegen wil dat het duidelijk wordt of de huidige wetgeving genoeg ruimte biedt voor deze groep mensen. De zaak van Heringa betekent volgens Heringa dat dit een belangrijk onderwerp is. Hij verwacht dat door de vergrijzing deze groep alleen maar groter wordt.

“De VVD vindt het daarom de moeite waard om zorgvuldig uit te zoeken of er mogelijkheden zijn om aan de wensen van deze groep mensen tegemoet te komen.”

    • Pim van den Dool