Opinie

    • Stijn Bronzwaer

Behoefte aan Teletekst

Hoe kan het toch dat sommige dingen maar niet willen verdwijnen? Cd’s, telefooncellen, analoge televisie, vinylplaten, boodschappenbriefjes, fluitketels, contant geld, krijtborden, de papieren krant.

Het schijnt dat we in een tijdperk leven waarin technologische vooruitgang ‘dubbel exponentieel’ toeneemt. Heel hard dus. Volgens de Amerikaanse denker en uitvinder Raymond Kurzweil is er sprake van de law of accelerating returns. Ofwel: omdat we steeds meer uitvinden, gaan nieuwe uitvindingen steeds sneller. Zo snel, dat onsterfelijkheid binnen handbereik ligt, volgens Kurzweil. Zijn theorie: in 2045 kunnen we onze hersenen uploaden naar een robotlichaam zonder houdbaarheidsdatum.

Zolang er in Nederland nog steeds 147 telefooncellen staan en er elke maand bijna 60.000 vinylplaten worden verkocht moet ik het allemaal nog zien.

Zeker zolang Teletekst onsterfelijk blijft. De NOS maakte in 2010 bekend dat vijf miljoen Nederlanders dagelijks op pagina 101 van Teletekst kijken. Een miljoen van ons kijken in 2013 maandelijks op de Teletekst-app, net als op tv uitgevoerd in het pixelontwerp uit de jaren 80.

De krant The Evening Independent schreef op 16 mei 1979 over Teletekst: „Op enkele knoppen drukken om het weerbericht, een nieuwsverhaal of het menu van een Chinees restaurant te kunnen zien op uw tv-scherm is niet langer science fiction.”

Teletekst zou de wereld veranderen. Stel je voor. Straks konden we praten met onze televisie. Een kleine stap naar robots in huis, die we opdrachten geven.

Ruim dertig jaar later doet Teletekst nog precies waar het ooit voor is opgericht.

Hoe kan dat? Ik maakte een afspraak op de NOS-redactie in Hilversum met ‘Teletekster van het eerste uur’ Dik Verkuil. Van het ontwerp van Teletekst kun je maar beter afblijven, legde Dik in vriendelijke bewoordingen uit. Een nieuw design, waar de koppenmakers niet meer precies alles in een bepaald aantal tekens hoeven te proppen? Zelfmoord.

Ik kreeg een T-shirt mee naar huis met groot ‘I love 101’ in Teletekst-lettertype op de voorkant. Afgelopen zomer zagen we het shirt al op Lowlands. Hartstikke retro, dus het slaat aan. Dat krijg je nu vinyl weer hip is en er telefoonhoorns bestaan die je in je smartphone steekt. Willen we wel vooruit? Gaan technologische ontwikkelingen soms gewoon iets te snel? Misschien dat Kurzweil vergeet dat de mensheid soms even op de rem trapt.

Zolang Teletekst in een behoefte voorziet, gaat het nooit verdwijnen, verzekerde Dik me. „Voor veel mensen is dit gewoon genoeg.”

Stijn Bronzwaer (@nextstijn) schrijft op deze plek elke week over (nieuwe) media

    • Stijn Bronzwaer