Verboden, embargo’s – gun de muziekpers toch wat vrijheid

Weet je nog hoe reikhalzend je kon uitkijken naar het uitkomen van albums als Thriller? De zanger van de populaire band Arcade Fire, Win Butler, wil dat die opwinding terugkomt. Een mooi, romantisch ideaal. Vorige maand ging de nieuwe clip van Arcade Fire in première: Reflektor, het eerste nummer van het gelijknamige album dat bijna verschijnt. Een cryptische graffiti-actie in steden over de hele wereld creëerde de afgelopen maanden suspense. Steeds weer werd een volgend tipje van de sluier opgelicht.

Maar intussen doen restricties ter voorkoming van vroegtijdig uitlekken van dit nieuwe album krampachtig aan. De Britse pers mocht de muziek onlangs enkel beluisteren onder toezicht van het management en na ondertekening van een geheimhoudingscontract. Ook de Nederlandse muziekpers luisterde; uiteindelijk zonder contract weliswaar, maar evenzeer gecontroleerd.

Dat labels, management en artiesten de muziekjournalistiek zo strak mogelijk willen controleren is niet nieuw. Maar het slaat door. De embargo’s op interviews om een publicatiestrijd tussen verschillende media te vermijden (maar eigenlijk om de publiciteitsgolf te beheersen) kennen we al jaren. Contracten bij het beluisteren van nieuwe cd’s van grote namen zijn inmiddels doodgewoon. Maar de ‘embargobrief’ om de aankondiging van een nieuwe cd van een redelijk bekende Britse rockband volgend jaar nog „geen ruchtbaarheid” te geven was wonderbaarlijk. En dan het verbod op twitteren: liever geen zure commentaren voordat de muziek uit is. Het zou de voorpret maar bederven van de fans.

Wie houdt wie hier voor de gek? Sinds wanneer is een buzz niet meer goed voor de verkoop?En al die rare eisen en restricties kunnen ook juist de mediahype aanwakkeren. Daar was de succes-cd Random Access Memories van Daft Punk dit voorjaar hét voorbeeld van. Stap voor stap was gesleuteld aan de hype. Muziekjournalisten en smaakmakers die na een exclusieve luistersessie vroegtijdig hun mening gaven, moesten 10.000 euro betalen per ‘overtreding’.

Een embargo met dwangsom – dat gaat ver. Waarom wordt geen voorbeeld genomen aan Radiohead of Prince die hun muziek onaangekondigd op het net zetten? Aan cd’s wordt toch nog nauwelijks verdiend; het zijn visitekaartjes voor later hopelijk lucratieve concerten. Radiohead gaf ten tijde van hun album In Rainbows al aan dat het fans gelijke kansen wil geven om zich een oordeel te vormen over het album. Zonder voorgekookte meningen. Zonder privileges voor de pers. Wel zo rustig.

Amanda Kuyper is redacteur muziek