Luchtalarm

Met een schuiver door de benen van de keeper scoorde Filip Kostic zijn eerste competitiedoelpunt voor FC Groningen. Zijn club won van PSV met 1-0. Ik tikte de naam ‘Kostic’ in en las dat hij geboren was in Kragujevac, Servië.

Mijn oude Bosatlas kon eindelijk weer eens uit de kast. Met mijn wijsvinger ging ik over de kaart van de verbrokkelde Balkan. Bij iedere landsgrens gleed ik verder, zonder te salueren.

Ik herinnerde me een nacht in een overvolle treincoupé door het Joegoslavië van maarschalk Tito. Een vakantie met vrienden ging toen nog over het spoor.

We zagen voor het eerst steden uit de Balkan: Banja Luka, Sarajevo, Mostar, Skopje. We zopen als ketters glaasjes leeg met illegaal gestookte vuurdrank. Met de bewoners werden we vrienden voor het leven al reisden we na één nacht meestal weer door.

Mijn vinger op de kaart schoof Servië binnen. Richting Belgrado. Onder de hoofdstad zag ik Kragujevac liggen, bekend van auto- en wapenindustrie.

Voorafgaand aan de wedstrijd had Kostic (20) een tv-interview gegeven, samen met zijn FC Groningen-collega Richairo Zivkovic (17).

Kostic over zijn jeugd in Kragujevac: „We voetbalden als kinderen heel veel buiten. Op een dag riep mijn opa ons bij elkaar omdat hij het luchtalarm hoorde afgaan. Hij bracht ons snel naar de schuilkelder om te zorgen dat ons niets overkwam.”

Zivkovic luisterde mee. Hij bleek in Nederland opgegroeid. Hij vertelde dat hij zijn moeder nauwelijks zag. Ze woonde in Bergen op Zoom. Zijn vader kende hij niet. „Ik ben vanaf mijn eerste jaar opgevoed door mijn oud-oom en zijn vrouw. Dus... Maar ik heb er totaal geen moeite mee, ik weet niet anders.”

Spijkerhard en sentimenteel, die jongens.

Tijdens het interview knepen Kostic en Zivkovic in elkaars bovenbeen. Een Serviër uit Bergen op Zoom, een Serviër uit Kragujevac. Hun jeugd lag duizenden kilometers uit elkaar maar met hetzelfde paspoort in de binnenzak ging het bloed sneller stromen.

De een weet dat Bergen op Zoom tijdens carnaval verandert in Krabbegat, de ander leerde op school dat in 1941 in zijn geboortestad duizenden mannen door de Duitsers werden afgeslacht.

In het veld zetten Kostic en Zivkovic graag in op de aanval. Kostic is de technische vaardige linkspoot met een stevig lichaam waartegen het slecht botsen is. Zivkovic gedraagt zich als een watervlugge en wendbare spits.

Ze dromen van de internationale carrières zoals die van Arjen Robben en Franck Ribéry. Nederland is geen eindbestemming. Een landgrens is voor een Serviër een zeer rekbaar begrip. De wereld is zo groot als je hem in je hoofd maakt. Vandaag is Groningen groot genoeg.

Waar ze het verder over hebben in hun moerstaal? Kostic: ‘We praten vooral over meisjes.”

Wilfried de Jong is schrijver en programmamaker.