Heeft hij de sleutel tegen Celtic?

De aanvoerder leidt Ajax naar een 1-1 gelijkspel bij FC Twente, dankzij slim schaken op het middenveld.

Ajacied Siem de Jong in duel met Quincy Promes van FC Twente. De 24-jarige middenvelder is de onbetwiste sleutelspeler van Ajax. Foto Pics United

Zie Siem de Jong in een kolkende Grolsch Veste nu al voor de derde keer heftig gebaren en roepen naar spits Kolbeinn Sigthórsson. Achtste minuut, Ajax onder druk tegen een gevarieerd aanvallend FC Twente. Luc Castaignos speelt de bal vrij voor Jasper Cillessen iets te ver voor zich uit, mist de kans en blesseert de Ajax-keeper. Terwijl het spel stil ligt, nemen De Jong en de verrassend op het middenveld geposteerde Daley Blind even snel hun ploeggenoot Thulani Serero apart. ‘Ietsje meer naar links’. Zo schaakt grootmeester De Jong zich door de opening. Geen toeval dat de Twentse storm luwt.

Niet dat de aanvoerder van Ajax, met 24 jaar de oudste van zijn team, zo geweldig voetbalde tegen FC Twente. Verkeerde balaanname hier, gemiste kans daar. Soms net te laat, dan een keer te vroeg. Wellicht nog niet helemaal de juiste timing, na lange afwezigheid wegens een klaplong en hamstringproblemen eerder dit seizoen. Toch is De Jong onbetwist sleutelspeler van Ajax, ook als hij zelf niet schittert. Zaterdagavond in de Grolsch Veste, waar hij zijn ploeg naar een dik verdiend 1-1 gelijkspel loodste tegen FC Twente. En morgenavond in Glasgow, waar hij vanaf het middenveld de cruciale ruimtes moet zien te vinden om Ajax aan een goed resultaat te helpen in het Champions Leagueduel tegen Celtic.

Bij winst heeft Ajax goede vooruitzichten op een tweede of derde plaats – en dus Europees overwinteren – in een groep met verder Barcelona en AC Milan. Maar ook de Schotten, die zaterdag teleurstellend met 1-1 gelijkspeelden bij Hibernian, hopen in de twee duels tegen Ajax zes punten te halen. De ploeg van manager Neill Lennon mist morgen een aantal vaste krachten, onder wie de geschorste aanvoerder Scott Brown die in de vorige wedstrijd tegen Barcelona rood kreeg. Juist hij is als aanjager op het middenveld van groot belang voor het energieke aanvalsspel van Celtic, door op de juiste momenten de tegenstander onder druk te zetten. „Celtic zal een beetje hetzelfde spelen als Twente”, verwacht De Jong.

Ajax had zaterdag niet direct een antwoord op de creativiteit en de positiewisselingen van de thuisploeg. Het vertrek van de Deense spelmaker en kilometervreter Christian Eriksen naar Tottenham Hotspur verstoorde de balans op het Amsterdamse middenveld. Tegen FC Twente probeert coach Frank de Boer linksback Blind als verdedigende middenvelder, een positie die de international al bekleedde in de jeugd en bij zijn debuut in Ajax 1 onder coach Marco van Basten in 2008. Vooral dankzij de middenvelders Blind en De Jong krijgt Ajax controle over de wedstrijd.

Veel opvallends met de bal doet De Jong aanvankelijk niet. Zijn inbreng blijft onzichtbaar voor de tv-camera’s. Paar pasjes naar links, paar naar rechts. Weinig tempo maar wel altijd oog voor de ruimtes om hem heen. Waarom ingewikkeld als het simpel kan? In de 21ste minuut knalt hij in de rebound van vijftien meter schuin voor het doel ongewoon wild hoog over. Vlak daarna brengt de soms onderschatte spits Castaignos (21) na wankelmoedig verdedigen Twente op 1-0. Maar De Jong blijft onverstoorbaar doen wat hij deed. Echt in problemen komt Ajax niet.

Vlak na rust komt de schaker met een tweede meesterzet. Zie hem roepen naar rechtsback Ricardo van Rhijn: meer naar voren. Naar de talentvolle rechterspits Lucas Andersen: meer naar binnen. Om daardoor zelf wat meer centraal te kunnen spelen en een paar keer precies op het juiste moment de ruimte te vinden om gevaarlijk voor het doel op te duiken.

Vrijwel uitsluitend dankzij De Jong komt Ajax aan kansen. Sigthórsson alleen voor de keeper gezet met een simpel tikje naar rechts. Zelf alleen voor de keeper maar ruzie met de bal. Knappe actie langs twee man, schot gestopt. Van dichtbij net niet efficiënt genoeg met links: naast. En dan in de 81ste minuut, het spel ligt stil voor een blessurebehandeling. Even indringend praten met Blind. En vlak daarna een wat rommelige één-twee De Jong-Blind, hoog balletje van die laatste in het strafschopgebied, dramatisch gemist door Twente-verdediger Andreas Bjelland, Sigthórsson 1-1. Niet fraai maar hij telt. De Jong omhelst Blind.

Natuurlijk had hij tegen FC Twente een paar kansen moeten benutten, zegt de aanvoerder, die voorheen regelmatig beslissend was voor Ajax. Zoals bij de kampioenswedstrijd thuis tegen FC Twente in 2011 of vorig seizoen in de Champions League tegen Manchester City. Gebrek aan wedstrijdritme? „Misschien was het nog effe wennen.”

Oud-ploeggenoot Robbert Schilder, nu wissel bij Twente, slaat hem in de catacomben op de schouder. „Au, klaplong”, grapt De Jong. Fit? „Ja, ik voelde me in de tweede helft beter dan in de eerste.” Net als coach De Boer is hij tevreden met het spel van zijn ploeg, vooral in de tweede helft. „Zo moeten we het tegen Celtic ook doen.”