Gevaarlijke missie naar Mali moet blazoen oppoetsen

Nederland is van plan drie- tot vierhonderd militairen naar het instabiele Mali te sturen. Wat gaan we daar doen?

De geplande Nederlandse militaire bijdrage aan de VN-missie in Mali kan wel eens een forse én gevaarlijke worden, berichtten verschillende media dit weekeinde. Driehonderd tot vierhonderd militairen zou het kabinet willen sturen: commando’s, inlichtingenofficieren en Apache-gevechtshelikopters. De PvdA en Defensie lijken nu hun zin te krijgen. De ambitieuze inzet moet het internationale blazoen van Nederland oppoetsen.

1 Wat moeten we in Mali?

Vorig jaar werd het noorden van het arme en instabiele Mali bezet door moslimextremisten. Daarna pleegden gefrustreerde militairen een coup en greep het Franse leger in. Nu moet een internationale troepenmacht rust brengen. De Verenigde Naties beloofden een stabilisatieleger van 12.600 militairen. Daarnaast runt de Europese Unie een trainingsmissie voor het Malinese leger. Na twee halfslachtige pogingen om met een tiental militairen aan die training mee te doen, kondigde het kabinet aan te willen deelnemen aan de VN-missie. Vooral de PvdA wil na de jarenlange focus op Afghanistan graag naar Afrika. De VN-missie wordt bovendien geleid door haar oud-minister Bert Koenders.

2 Kan Defensie dit nog wel aan?

Een uitzending van vierhonderd militairen is nou ook weer niet enorm. De grootste missie in de recente geschiedenis, in Uruzgan, telde op het hoogtepunt meer dan tweeduizend militairen. Zelfs bij de politietrainingsmissie in Kunduz waren er meer. Nederland heeft op dit moment alleen Patriot-luchtverdedigingsraketten in Turkije en doet mee aan piraterijbestrijding bij de kust van Somalië. Er is dus, ondanks alle bezuinigingen, ruimte voor een nieuwe missie.

Het is meer de aard dan de omvang van de uitgelekte plannen die verbaast. Speciale eenheden van de landmacht en de marine die achter vijandige linies optreden doen gevaarlijker werk dan waar Nederland de afgelopen jaren toe bereid was. Door de ‘Playmobil-missie’ in Kunduz kreeg Nederland de reputatie dat het geen vuile handen meer wilde maken. Daar wil Defensie vanaf. De vraag is wel wat er nu overblijft van de 3D-benadering (defense, diplomacy, development) die Defensie en Buitenlandse Zaken altijd propageren. Onduidelijk is welke rol ontwikkelingssamenwerking krijgt in de kabinetsplannen.

3 Hoe ligt dit politiek?

De VVD leek in eerste instantie niet bereid om militairen naar Mali te sturen, daarom lukte het ook niet om mee te doen aan de Europese trainingsmissie. Het is opmerkelijk dat de partij nu wel instemt met een missie van de Verenigde Naties. De VVD trekt graag op in NAVO-verband, eventueel binnen de EU, maar toch liever niet met de blauwhelmen van de VN. Het trauma van Srebrenica zijn ze in Den Haag nog niet vergeten. Het meesturen van eigen Apaches die steun vanuit de lucht bieden, moet een nieuw debacle voorkomen.

De oppositie reageert kritisch, maar het kabinet heeft weinig te vrezen. Voor militaire missies hoeft formeel geen instemming te worden gevraagd van de Eerste Kamer.

    • Emilie van Outeren