Dode bij brand belde zelf meldkamer

Vuurzee verwoest vijf winkels en elf woningen in monumentale panden

Een roos steekt in het hekwerk om de panden die zaterdag in Leeuwarden afbrandden. Daarbij kwam een man om. Foto Kees van de Veen

Een grote brand heeft zaterdagavond in Leeuwarden een gat geslagen in een historisch gedeelte van de Friese hoofdstad. Onder meer het geboortehuis van danseres en vermeend spionne Mata Hari, hier als Margaretha Zelle geboren in 1876, ging verloren. Voor de drie uitgebrande monumentale panden staat haar beeldje. Het trekt toeristen uit de hele wereld.

Baukje de Vries staat vanmorgen voor haar uitgebrande woning aan de Kelders. „Schokkend”, zegt ze. De horecaonderneemster vertelt dat ze zaterdagmiddag net wilde gaan douchen, toen ze buiten lawaai hoorde. „Ik ging naar mijn balkon en hoorde de overbuurman roepen dat ik naar buiten moest.” Halsoverkop, de hand voor de mond wegens de rook, rende ze naar buiten. Haar twee katten kwamen om in de vuurzee.

Bij de brand kwam een 24-jarige student van de lokale Stenden-hogeschool om het leven. Hij bewoonde een klein kamertje aan de achterkant van een van de monumentale panden. De man heeft zelf nog met de centralist van de meldkamer gebeld. Een brandweereenheid van zes man ging het pand binnen in een poging hem te redden. Ze moesten de hulpactie staken wegens het vuur en de grote rookontwikkeling.

De ouders van de student, die donderdag voor een vakantie naar Turkije waren vertrokken, zijn direct teruggekeerd. Stenden houdt binnenkort een herdenkingsbijeenkomst voor de student, vierdejaars aan de opleiding media- en entertainment management. Dat gebeurt ook op het Friesland College, waar de beide ouders van de omgekomen student werken.

De Leeuwarder burgemeester Ferd Crone spreekt van „een grote klap” en „een drama voor de familie”. Dramatisch is ook dat het slachtoffer zelf de hulpdiensten belde, aldus Crone, die gisteren terugkeerde van vakantie in Portugal. „De brandweer wist niet precies waar hij zich bevond. Het zijn diepe panden met veel gangen en trapjes. Ze zijn met gevaar voor eigen leven naar binnen gegaan.”

Vijf winkelpanden, waarvan drie historische uit de achttiende eeuw, en elf woningen zijn volledig door het vuur verwoest. De oorzaak van de brand is nog onbekend. Het vuur ontstond in een dameskledingzaak en greep zeer snel om zich heen. De brandweer zette groot materieel in, waaronder hoogwerkers.

De politie heeft mensen die kort voor sluitingstijd in de winkel waren opgeroepen zich te melden. Een getuige zei voor Omrop Fryslân dat ze van een winkelmeisje had gehoord dat er kortsluiting was ontstaan in een stofzuiger. Douwe van der Lei, eigenaar van een tegenovergelegen restaurant, vertelde voor Omrop Fryslân dat hij vrouwen uit het winkelpand zag rennen die zeiden dat er brand was. Met zijn brandblusser ging hij de winkel in. „Het vuur woedde tegen de achterwand.” Al snel zag hij dat hij niet veel meer kon doen. „Mijn vrouw en ik zijn toen de bewoners aan de achterkant van de Kelders, in de Poststraat gaan waarschuwen.”

Tientallen bewoners moesten worden geëvacueerd; er was opvang voor hen geregeld in het WTC-hotel.

In de Friese hoofdstad hebben honderden mensen kleding, meubels, mobieltjes en laptops aangeboden aan de gedupeerden. Dit als reactie op een door Leeuwarders opgezette hulpactie 058helpt058. Op de crowdfundingssite dreamordonate.nl is een geldinzameling begonnen voor de gedupeerden.