Als de supply-chainprocessen geen synergie meer opleveren

Het gaat vaak grandioos mis bij presentaties van directeuren, merkt Lars Duursma. Eis duidelijke taal van je leidinggevende.

Een bulldozer aan het werk bij een kolenmijn in Kentucky. 40 procent van de uitstoot van CO2 in de VS komt door kolen. Het is de meest vervuilende energiebron. Foto AFP

‘Ik ben ongelooflijk blij dat we jullie organisatie hebben overgenomen”, zo zei enkele jaren geleden een glunderende directeur tegen een afdeling van het zojuist aangekochte bedrijf. „En wel om twee redenen. Allereerst natuurlijk vanwege jullie indrukwekkende klanten, die we met trots toevoegen aan onze klantenportefeuille. Ten tweede vanwege jullie geweldig efficiënte processen. Die willen we graag uitrollen binnen onze hele organisatie.”

De medewerkers van de afdeling keken elkaar met opgetrokken wenkbrauwen aan. Klanten en processen, is dat alles waar het om gaat? En wij dan? Een half jaar later was de helft vertrokken.

Dit is helaas geen uitzondering. Regelmatig zie en hoor ik hoe managementpresentaties volledig de mist ingaan. Nog een voorbeeldje. De directeur van een middelgrote organisatie gaf onlangs een ellenlange presentatie met slaapverwekkende PowerPoint-slides. Ineens kwam er een gedetailleerd organogram voorbij. Geen idee waarom; waarschijnlijk zat het in de standaardpresentatie. Vraag van een medewerker: „Waar staan wij eigenlijk?” Antwoord: „Eh. Eens even kijken… Nee, jullie staan er inderdaad niet op.”

Geen wonder dat medewerkers afhaken na – of liever gezegd: al tijdens – zo’n presentatie, om nog maar te zwijgen over het managementjargon dat menig medewerker over zich krijgt uitgestort: „Ons menselijk kapitaal is onlosmakelijk verbonden met de flexibilisering van pro-actieve supply-chainprocessen waarbij synergie met ons strategisch beleid win-winsituaties oplevert” – dat soort teksten.

In de financiële wereld hebben journalisten sinds de jaren tachtig een handig hulpmiddel om zich door de kronkelige vaagtaal van beursgenoteerde bedrijven heen te worstelen: de schaal van Mock. Spreekt de directeur over een „geringe” omzetdaling, dan bedoelt hij volgens deze schaal een daling van 2 tot 4 procent. Zou hij een daling van 4 tot 7 procent verwachten, dan had hij namelijk over een „lichte” omzetdaling gesproken. Zo loopt de schaal langzaam op: van ‘fractioneel’ (0-2 procent) via ‘duidelijk’ (7-12 procent) naar ‘fors’ (meer dan 45 procent).

Misschien moeten medewerkers ook zo’n hulpmiddel hebben. Een eenvoudige woordenlijst, zodat iedereen direct weet dat er ontslagen gaan vallen zodra de directeur het heeft over het „stroomlijnen van processen”. En zodat je als medewerker weet dat „revitalisering” een mooi woord is voor een grootschalige reorganisatie. Het zou echter niet meer zijn dan symptoombestrijding, want hoe wenselijk is het als boardroom en werkvloer een woordenboek nodig hebben om elkaars taal te begrijpen?

Gelukkig spreek ik wekelijks directeuren die er oprecht naar streven om het beter te doen. Maar er is aanzienlijk meer nodig dan goede bedoelingen om te zorgen dat we straks allemaal de visie en taal van onze leiders begrijpen en kunnen doorvertellen. In hun jargon: we hebben een game-changer nodig.

Het is tijd voor een verandering die nu eens niet gedicteerd wordt vanuit de boardroom, maar wordt afgedwongen door medewerkers. Leg je niet langer neer bij suffe presentaties van de directie. Laat je niet meer verleiden tot een potje ‘bullshit bingo’ met je collega’s. Dwing je directeur tot duidelijkheid vanuit een oprechte interesse: wat wil hij of zij nou eigenlijk, welke betekenis gaat er schuil achter het managementjargon en wat betekent dat voor jou en je collega’s? Als managers straks elke PowerPoint-slide zorgvuldig moeten gaan uitleggen, zal de slecht voorbereide standaard bedrijfspresentatie in de meeste organisaties al snel tot het verleden behoren.

Werkt zelfs dat niet, dan kun je als uiterste redmiddel altijd nog die ene vraag stellen die elk antwoord in haar schaduw plaatst: jij bent toch een leider? Hoe komt het dan dat niemand jou kan volgen?

De column van Arjen van Veelen op de pagina hiernaast komt vandaag wegens persoonlijke omstandigheden te vervallen.