Twitter verkoopt geen kaartjes, ik wel

Geen Nederlandse artiest is zo succesvol als hij Nu wordt zijn nieuwe single afgekraakt Is het afgelopen met hem, of komt Borsato er opnieuw bovenop?

verslaggevers

Een man die met een sneer de ambities van jonge zangers de kop in drukt, nee, dat is niet Marco. Als coach van The Voice of Holland is Marco Borsato de good cop. Zijn kritiek is weloverwogen. Ook als hij slecht nieuws brengt, blijft hij sympathiek.

De kritiek die hem zelf ten deel valt na de presentatie van zijn nieuwe single is minder vriendelijk.

„Er is vroeger om minder oorlog gevoerd.”

„Nog erger dan het Koningslied.”

„Het muzikale equivalent van een midlifecrisis.”

„Ik ga even drie uur huilend onder de douche staan.”

Anderen krijgen er „zelfmoordneigingen” van.

Als Twitter representatief is voor het oordeel van het Nederlandse volk, is het gedaan met de half-Italiaanse zanger uit Alkmaar.

Ook kranten kraakte de nieuwste samenwerking van Borsato en zijn huiscomponist John Ewbank af. Het Algemeen Dagblad stelde in een paginagroot artikel de vraag: „Waar raakte Borsato zijn troon kwijt?” In deze krant verscheen een stukje over de nieuwe single – „bombastisch in sound en gezwollen emotekst” – onder de kop (Niet) luisteren.

Veertien keer stond Marco Borsato op de eerste plaats in de Top 40. In 2002 trad hij drie keer op in een volle Kuip – iets wat tot die tijd alleen buitenlandse artiesten als Michael Jackson en Prince deden. Twee jaar later deed hij dat nog eens zes keer. En toen hij in 2008 debuteerde als acteur (in Wit licht) kwamen Willem-Alexander en Máxima naar de première.

Ja, in 2009 ging Borsato’s bedrijf The Entertainment Group failliet, na een aantal onverantwoorde overnames. Maar de zanger bleef gewoon optreden en cd’s verkopen. Zijn laatste studioalbum Dromen durven delen uit 2010 was op de dag dat het verscheen al goed voor dubbelplatina.

Zou het deze keer anders gaan, met zijn album Duizend spiegels in aantocht, zijn eerste in drie jaar? Of is Marco Borsato als een grote bank: too big to fail?

Borsato’s publiciteitsmachine

Borsato’s nieuwe single is pas sinds gisteren te koop. Afgelopen maandag was hij de hele dag in de weer om er aandacht voor te vragen. Om half zeven vertrok hij naar de studio van Radio 538 om zijn verhaal te doen bij dj Edwin Evers. Daarna ging hij als een verkoper langs bij Giel Beelen (3FM), Colin Banks (100% NL), Daniel Dekker (Radio 2) en Jeroen van Inkel (Q Music). Later was hij ook nog te gast bij RTL Boulevard en SBS Shownieuws.

Een intensieve dag, maar niets als je het vergelijkt met zijn publiciteitscampagnes uit de vorige eeuw. Toen hij in 1998 een nieuwe cd presenteerde, reed er ’s avonds een speciale trein door het land, de Marco Borsato Express (titel van de cd: De Bestemming). Onderweg gaf Borsato interviews en vroeg hij aan de meegereisde journalisten of ze het nog naar hun zin hadden. RTL 4, RTL 5 en Veronica zonden een estafetteprogramma uit, dat leidde tot een climax rond middernacht, toen honderden platenwinkels de deuren openden voor een late night cd-verkoop. Het Openbaar Ministerie had de politie vooraf gevraagd op te treden tegen winkels die geen vergunning hadden – en dat was óók weer publiciteit.

Zo had Borsato steeds weer wat nieuws. Bij de verschijning van de cd Onderweg in 2002 ging de zanger thuis langs bij journalisten om interviews te geven. „Hij was heel toegangelijk”, herinnert recensent Jan Vollaard van NRC Handelsblad zich, die de zanger ontving in zijn Amsterdamse portiekwoning.

De journalist had gevulde koeken gehaald. Marco Borsato was „het toonbeeld van dankbaarheid”, zegt Vollaard. „Hij vroeg of hij misschien een halve mocht. Hij was op dieet.” Het zesjarige dochtertje van de muziekjournalist was door haar vader naar een andere kamer verbannen. Papa wilde niet gestoord worden. Maar Borsato haalde haar er graag bij. Er werden foto’s gemaakt.

De radiostations aflopen met je single, het lijkt nederig. Maar dat is schijn. Slechts weinigen krijgen de kans zo’n rondje te maken, vertelt TROS-dj Daniel Dekker. „Marco Borsato, Ilse de Lange, Guus Meeuwis en misschien Bløf, dan heb je het wel gehad.” De tijd dat mensen in een slaapzak voor een cd-winkel lagen, komt niet meer terug: „Je kunt tegenwoordig makkelijker aan muziek komen.” Maar, zegt Dekker ook: „Het moet ergens beginnen, de consument moet wel weten dat het er is. Daarvoor is radio uitermate geschikt, juist voor Nederlandse artiesten. Radio wordt nog steeds heel veel beluisterd.”

Die radiostations kijken vervolgens naar elkaar, zegt Dekker. „Je denkt: als hij die plaat draait, moet ik het ook wel doen.”

Wanneer Borsato deze week zijn rondje langs de dj’s maakt, valt op hoe aardig ze voor hem zijn. Ze kennen de zanger vaak al jaren.

„Ik wist niet wat ik kon verwachten, maar dit overtreft echt alles”, zegt Colin Banks op 100% NL.

„Een hele, hele mooie tekst”, zegt Daniel Dekker op Radio 2.

En als Giel Beelen (3FM), die niet bekend staat om zijn zachtzinnigheid, Borsato heeft laten uitleggen waar het liedje over gaat, zegt hij: „Ik vind dat mooi omschreven, muziek kan je er gewoon doorheen slepen.”

Ja, beaamt Dekker, Borsato is gewoon een aardige vent. „Dat maakt dat je hem misschien het voordeel van de twijfel gunt. Maar dat kan maar één keer. Uiteindelijk beslist het publiek gewoon.”

Twijfelaars zijn er ook onder de dj’s. Jan-Willem Roodbeen (AVRO, Radio 2) moet wennen aan het nieuwe geluid. „Hij heeft goed geluisterd naar wat in de mode is en geeft daar een eigen draai aan. Het doet denken aan Rood uit 2006, daar heeft hij ook vriend en vijand mee verrast.”

Maar de vraag is: gaat hij het lied draaien? Roodbeen: „Ik moet je eerlijk zeggen: ik ben er nog niet uit. Ik kijk even de kat uit de boom.”

En als het niet van Borsato was geweest? „Dat is flauw om te zeggen”, vindt Roodbeen. „Je staat als artiest altijd op de schouders van je eigen succes. Het gaat niet alleen over hoe goed Borsato’s nummers zijn of hoe goed hij zingt. Als het daar alleen om zou gaan, zouden er genoeg opvolgers klaarstaan. Kijk maar naar al dat talent in The Voice.”

Hij blijft de meest populaire artiest

Drie dagen na het rondje radiostations is er in Hilversum een belangrijke vergadering. Vertegenwoordigers van de omroepen zitten rond de tafel met de muzieksamenstellers om te beslissen over de playlist voor komende week. Borsato komt ook ter sprake. De uitkomst: Muziek komt in de A-rotatie – nummers in deze categorie worden het meest gedraaid. Komende week komt het lied tussen de tien en vijftien keer langs op Radio 2.

Was een andere uitkomst denkbaar geweest? Ja hoor, zegt Daniel Dekker, een van de aanwezigen. „Robbie Williams, ook heel populair, staat er deze week niet op. En jaren geleden stond Wit licht van Borsato nagenoeg niet op onze lijst. Deze keer waren we het unaniem eens. Dat zegt iets over de status van Borsato én over het nummer.”

Daniel Dekker omschrijft de speellijst van Radio 2 als „de lijst liedjes waarvan we allemaal vinden dat ze gedraaid moeten worden”. De dj heeft de vrijheid om nummers te draaien die er niet op staan, maar ook daarbij zoekt hij de gemene deler. „Tussen 9 en 12 uur luisteren er vooral huisvrouwen en mensen op kantoor. Die willen vermaakt worden.”

Ook bij Sky Radio, tegenwoordig het best beluisterde station, komt Borsato op de lijst. Hun playlist is gebaseerd op de wensen van het luisterpanel, waar ruim 15.000 mensen in zitten. Sky gaat de single „rustig brengen”. Twee keer per dag is Muziek te horen.

Maar bij Radio 538 komt hij niet op de lijst, vertelt dj Edwin Evers. Toch zal hij het nummer af en toe draaien. „Borsato heeft een gigantische fanbase. En hij is natuurlijk naar ons toe gekomen om het voor het eerst te laten horen.”

Marco Borsato heeft wel vaker negatieve kritieken overleefd. In 2006 werd Rood omschreven als „een geval van bombast zoals we dat zelfs van Borsato nog niet vaak gehoord hebben”. Twee jaar later schreef NRC Handelsblad over de liedjes op Wit licht: „Ze willen groots klinken, maar de grootsheid is hol. Borsato’s vorige hit Rood was tenminste nog uitzinnig in zijn bombast.”

De kritiek is nu hetzelfde als indertijd bij Rood, zegt Edwin Evers. Toen de dj de nieuwe Borsato hoorde, wist hij al dat de reacties uiteen zouden lopen. „Hij probeert te vernieuwen en dat waardeer ik. Als hij gewoon weer hetzelfde had gedaan als vroeger, had hij dáár kritiek op gekregen.” En die kritische reacties, denkt Evers, geven ook aan hoe groot Borsato is in Nederland. „Hij vraagt en hij krijgt aandacht.”

Hij blijft de populairste artiest van Nederland, daar doet Twitter niets aan af. Volgens Evers kan het best zijn dat het Borsato niet meer lukt om tien dagen lang het Gelredome uitverkocht te krijgen. „Misschien lukt het hem nu wél vijf keer. Dan is er nog steeds geen andere artiest die dat kan.”

Daniel Dekker wijst er op dat Nederland nu eenmaal een andere muziekcultuur heeft dan Engeland, Frankrijk of de Verenigde Staten. Daar blijven artiesten tot op hoge leeftijd op een voetstuk staan. Neem Frank Sinatra, toen die nog leefde. „Als je Amerikanen moet geloven, maakte hij nooit een slechte plaat. Zulke helden hebben wij niet. Maar als er hier iemand is die daarbij in de buurt komt, dan is het Borsato.”

De single Muziek kwam gisteren binnen in de iTunes-top10 van meest gedownloade liedjes. Op nummer 1.

    • Merlijn Kerkhof
    • Jeroen van der Kris