‘Ik wíl denken: straks zit de reis erop en komt ze thuis’

In de rubriek ‘Het nabestaan’ praten mensen over verlies, rouw en hoe het leven verder gaat. Daaronder staat een necrologie van een niet per se bekende persoon.

(Foto’s boven en links) „ Suus op reis in Australië.” (Rechts) „Op het bedankkaartje na haar overlijden hebben we dit citaat gezet uit een brief van haar.”

Zij: „Suus was al een maand of zeven op reis in Australië. Ik was bezig teksten van haar blog samen te voegen voor de buurtkrant toen er opeens twee agenten voor de deur stonden. Ze keken ernstig. Ik vroeg: ‘Is er iets met mijn man?’ Ze zeiden: ‘Mogen we binnenkomen? Wilt u even rustig gaan zitten?’ En toen ik zat: ‘We zijn gebeld door het ministerie van Buitenlandse Zaken...’ Toen wist ik het... Ik gilde het uit. Neee! Suus!”

Hij: „Zeven uur eerder, op die 3de april vorig jaar, had ze een auto-ongeluk gehad. Ze was op slag dood. Frontale botsing op een gevaarlijke kruising van een zandweg en een high way. Linda, haar reisgenote die reed, was zwaargewond. Ze is in Australië aangeklaagd voor dood door schuld. Vier maanden heeft ze op haar vrijspraak moeten wachten.”

Zij: „Onze zoon Sebastiaan hoorde me brullen en kwam aangerend. Kort daarop stapte Bart de keuken binnen. Opeens lag ons leven in puin.”

Hij: „Al toen ze een jaar of zestien was, zei Suus: ‘Ik ga naar Australië’. De andere kant van de wereld – dat idee sprak haar aan. Ze wilde vrij zijn, haar vleugels uitslaan.”

Zij: „Op de pc hebben we gedichten van haar gevonden. We wisten niet dat ze die ooit had geschreven. Het thema vrijheid keert daarin vaak terug.”

Hij: „Ze stond zo positief in het leven, ze had zoveel energie, over gevaren wilde ze niet praten. ‘Ach pap, er gebeurt echt niks, hoor.’ Vlak voordat ze wegging, hadden we het er weer over. Ze stond op en na een paar minuten gaf ze me een printje in een envelop, waarop ze ‘If...’ had geschreven. Ze zette ’m ergens in de keuken. ‘Die verscheur ik als ik weer terug ben’, zei ze.”

Zij: „De huisarts kwam meteen die middag en gaf ons slaappilletjes om de eerste nacht door te komen. Toch zaten we om vier uur ’s ochtends samen in de keuken. Toen hebben we de envelop geopend.”

Hij: „Suus had een heel draaiboek voor haar uitvaart geschreven. Ze schreef dat we niet te verdrietig mochten zijn als ze niet terugkwam en dat ‘de stekker eruit mocht’ als ze ernstig invalide zou raken. Zo jong, en toch ook al zo volwassen.”

Zij: „En dan, tja en dan... We wisten en hoorden verder bijna niks die eerste dagen, en al helemaal niet toen Linda kort erna opeens werd aangeklaagd. Buitenlandse Zaken en de ambassade in Australië hebben echt hun best voor ons gedaan, maar de Australiërs hielden zich stil. Wanneer we Suus terug zouden krijgen? Hoe het ongeluk precies had kunnen gebeuren? Het bleef stil.”

Hij: „Bijna twee weken heeft het geduurd voordat Suus weer hier was.”

Zij: „Ik hoopte zo dat ik haar nog kon zien. Maar hoe zou ze eruit zien na het ongeluk? De begrafenisondernemer zei: ‘Ik kijk als eerste en dan vertel ik jullie hoe ze erbij ligt’. Op 16 april stapte hij hier binnen. ‘Ik heb goed nieuws: ze is prachtig.’”

Hij: „We zijn meteen naar het uitvaartcentrum gegaan. De Australiërs hadden haar gebalsemd. Ze droeg een gewaad met kanten kraag. Ze zou zich geschaamd hebben, maar ze zou er ook om gelachen hebben.”

Zij: „Ja, ze hadden een prinses van haar gemaakt. Door alle tranen heen konden wij er ook wel om lachen. De begrafenisondernemer vroeg: ‘Willen jullie andere kleren voor haar?’ We zeiden: ‘Nee, het is goed zo, we laten niet meer met haar sollen’.”

Hij: „De dag van de begrafenis was prachtig. Dan word je echt gedragen door de honderden mensen om je heen voor wie Suus zoveel heeft betekend.”

Zij: „Mensen die je kent, leer je opnieuw kennen. Zoveel hartelijkheid, zoveel steun, zoveel vriendschap, zoveel nabuurschap – het is ongelofelijk wat mensen dan allemaal voor je doen, wat ze zeggen, wat ze schrijven.”

Hij: „Er zijn ook mensen die je opeens laten zitten. Je dacht: wij zijn bevriend. Maar ze bellen nooit meer, komen niet meer langs. Soms zie je iemand snel een ander pad induiken als je door de supermarkt loopt. Dat heeft me ook gekwetst.”

Zij: „Ik probeer dat te negeren. Ik heb al m’n energie nodig om zelf overeind te blijven. Het is vaak zo’n chaos in mijn hoofd – en dat wordt niet minder, ook niet na anderhalf jaar. Voor m’n gevoel is Suus nog steeds in Australië. Ik weet dat het niet zo is, maar wíl denken: straks zit de reis erop en komt ze thuis.”

Hij: „Ik ben kwaad, zo verschrikkelijk kwaad – dat is mijn overheersende gevoel. Waarom? Waaróm? Waarom Suus? Het antwoord bestaat niet. Toch blijft die vraag maar doordreunen in m’n kop.”

Zij: „Wij zijn niet gelovig, maar we beginnen wel in de mooie krachten van het toeval te geloven. Tien dagen na de begrafenis zat ik voor het eerst rustig alleen in een tuinstoel in de zon. Ik weet dat ik dacht: Suus, als je ergens bent, geef dan een teken? Op dat moment komt Bart aangelopen. Hij zegt: ‘Ik heb net de eerste zwaluwen gezien’. Dat was echt het vogeltje van Suus; ze had zelfs een fotoboekje met zwaluwen meegenomen naar Australië.”

Hij: „Op de avond na de begrafenis waren we nog even naar het graf gegaan om rustig alle bloemen te bekijken. Toen we thuis kwamen, stonden er opeens twee felle regenbogen boven ons huis.”

Zij: „Het zijn van die kleine dingen die je ziet, hoort of leest, die opeens een hele andere betekenis krijgen: momenten van ontroering, van plotseling een mooie herinnering, dingen waarom je toch ook wel kunt lachen met elkaar.”

Hij: „Toeval, ja, dat hebben we steeds. Op 19 september vorig jaar heb ik een jong zwerfkatje uit het bos meegenomen, was z’n moeder kwijtgeraakt. Het was precies de dag waarop we een jaar eerder op Schiphol afscheid hadden genomen van Suus. Ooit had ze gezegd: ‘Als ik ooit terugkom, dan het liefst als kat – en dan kom ik bij jullie wonen’.”

Zij: „De getallen 3 en 19 hebben voor ons een bijzondere betekenis gekregen. Het ongeluk gebeurde op 3 april, Linda werd op 3 augustus vrijgesproken. De begrafenis van Suus was op 19 april, Linda kwam 19 augustus terug in Nederland; we hebben goed contact met haar. Zo hebben we veel meer voorbeelden met 3 en 19.”

Hij: „Op welke datum komt dit stuk in de krant?”

Gijsbert van Es

Reacties via nrc.nl/hetnabestaan Twitter: #nrc #hetnabestaan

    • Gijsbert van Es