Hoe talent zich ontwikkelt

‘Stuur drieslagen’: drie begrippen die samen een eenheid vormen. Deze oproep stond vorige week in Next op zaterdag. Een selectie uit de inzendingen.

Een bulldozer aan het werk bij een kolenmijn in Kentucky. 40 procent van de uitstoot van CO2 in de VS komt door kolen. Het is de meest vervuilende energiebron. Foto AFP

‘Nieuwsgierigheid, Overgave en Bewustzijn’

Jozef Kok, lector emeritus: ‘Elk mens wordt geboren met deze drie talenten. Ze vertalen zich in een drietal basisbehoeften, bekend uit de self-determination-theory: de behoefte aan competentie (ergens goed in willen worden), aan relatie (een band hebben met andere mensen) en aan autonomie (sturing geven aan je eigen leven).

Om deze basistalenten tot ontwikkeling te brengen is, vooral in opvoeding en onderwijs, een omgeving nodig die zorgt voor uitdaging (roept het verlangen op iets te willen weten, snappen, beheersen), vertrouwen (biedt de veiligheid je te kunnen overgeven aan ontmoeting, spel, sport, muziek) en reflectie (nadenken over zin en betekenis, feedback).

Deze wetenschappelijk gefundeerde, met elkaar samenhangende drieslagen zijn mijn uitgangspunten voor het ontwerpen van onderwijs dat tegemoetkomt aan de talenten van alle leerlingen.’ (Bron: Talenten transformeren, oratie Eindhoven 2003.)

‘Ik hoor en ik vergeet, ik zie en ik herinner mij, ik doe en ik begrijp’, Confucius

Jacobine Lotgering: ‘Ik ben me altijd bewust van deze wijsheid en handel er ook naar: of het nu gaat om het overtuigen van mensen op mijn werk, het verkopen van een product, of om het opvoeden van een kind – als we dingen zelf intens beleven, krijgt deze ervaring een plek in ons brein. Dan is er een basis gelegd om gedrag of een mening te veranderen.’

Drieslagen? Flauwekul!

Peter van der Pouw Kraan: ‘We leven in een digitale eeuw, schreef Gijsbert van Es vorige week, en hij vergeleek de digitalisering met het denken in tegenstellingen. Ja, dat we in een digitale eeuw leven klopt. Sterker nog, sinds de mensheid uitvond dat aantallen van dingen corresponderen met aantallen opgestoken vingers leeft ze in een digitaal tijdperk (digitus is vinger in het Latijn).

Kleitabletten zijn digitaal, tel- ramen zijn digitaal. En sinds enige tijd bestaan er naast analoge computers zelfs digitale computers, waarvan de werking, net als bij het rekenen op vingers, berust op het manipuleren van getallen.

Voor het rekenen op je vingers ligt het tientallig stelsel voor de hand, maar het doet er voor het resultaat niet toe in welk stelsel je getallen weergeeft: tweetallig, tientallig, twaalftallig of voor mijn part 31-tallig. Je kunt alle weergaven in elkaar omzetten en de uitkomst (in dit geval de tekst op mijn beeldscherm) blijft altijd dezelfde. Dat elektronica van moderne digitale computers voor een belangrijk deel gebaseerd is op het binaire, tweetallige stelsel is slechts een technische toevalligheid en heeft helemaal niets te maken met denken in tegenstellingen, of wat voor tweedeling dan ook. Zelfs als beeldspraak is dat flauwekul.

Conclusie: van het drietal ‘lezen, schrijven, rekenen’ verdient het laatste wellicht wat meer aandacht. Doordat er oneindig veel getallen bestaan, biedt een digitaal denkraam, anders dan een drieluik, oneindig veel mogelijkheden.’

Gisteren, vandaag, morgen

Rudi Giskes, Katwijk aan Zee: ‘Vandaag is morgen verleden tijd. Elke dag zet ik mijn stappen in de tijd. Voeg ik iets van mijzelf eraan toe. Mijn stappen versmelten met die van alle andere mensen. Met onze energie zetten we een altijd durende beweging in gang. De dag van vandaag gaat op in gisteren, en morgen komen er nieuwe bewegingen bij.

Zo stuur ik de tijd, geef ik betekenis aan wat komen gaat, en schrijf ik mee aan onze geschiedenis.

En wat doet de tijd? Die stuurt mij ook, want: ‘In het heden ligt het verleden, in het nu wat worden zal.’ De tijd en ik, wij zijn twee kanten van dezelfde medaille. Wij zijn maatjes voor het leven. Dat inspireert mij morgen, net als vandaag en gisteren!’