Hiv-besmetting sluimert door enzym

Sommige mensen die wel besmet raken met hiv worden er nooit ziek van. Ze krijgen geen aids. Ze heten controllers en hun afweersysteem houdt het virus zelf onder de duim. Ze hoeven geen antivirale middelen te gebruiken. Virologen in Chicago hebben nu ontdekt hoe dit kan. En op grond van dat mechanisme denken ze dat niet- controllers zo vroeg mogelijk met antivirale medicijnen moeten beginnen. (PLOS ONE).

Het lichaam van de controllers weet niet te verhinderen dat het virus zich nestelt in bepaalde cellen van het immuunsysteem (de CD4+ T-cellen). Maar dan treedt er een verdediging in werking die bij de controllers zo effectief is dat behandeling overbodig is. Dat zit hem, is nu ontdekt, in de abnormaal grote hoeveelheden van het eiwit APOBEC3G (kortweg A3) in die afweercellen van de controllers.

A3 is onderdeel van de intrinsieke afweer: een enkele jaren geleden ontdekte nieuwe tak van het immuunsysteem. Deze bestaat naast de ‘klassieke’ aangeboren en verworven afweer. De intrinsieke afweer reageert niet op lichaamsvreemd eiwit, maar op lichaamsvreemd DNA of RNA. A3 is een enzym dat de structuur van één van de bouwstenen daarvan, cytosine, verandert. De kopieën die het virus van zichzelf maakt raken daardoor zo verminkt dat nieuwe virusdeeltjes het vermogen verliezen andere cellen te infecteren.

Hiv heeft hier een verdediging tegen. Het hiv-enzym Vif breekt A3 af. De strijd tussen Vif en A3 valt goed uit voor A3 als er heel veel A3 aanwezig is. De onderzoekers denken dat dit effect bij niet-controllers is op te roepen door vroeg met de antivirale behandeling te beginnen. Recente trials in Frankrijk en Thailand wijzen al in die richting.

    • Huup Dassen