Het hele land zoekt Madeleine, al zes jaar lang

Madeleine McCann verdween zes jaar geleden, maar is in Groot-Brittannië nog steeds in het nieuws Ook deze week weer Waar komt die fascinatie met haar toch vandaan?

correspondent Verenigd koninkrijk

Op de website van Missing Kids staan 120 foto’s van vermiste Britse kinderen. Ernstig staren ze je aan: Paige Hibbs (16), vermist sinds 4 oktober. Daniel Entwistle, vermist sinds 3 mei 2000. Zou nu 18 jaar zijn. Mary Flanagan. Wordt al 53 jaar, 9 maanden en 19 dagen gezocht.

Allemaal vrijwel onbekend. Op één na: Madeleine McCann. Huidige leeftijd: 10. Vermist uit: overseas.

Opnieuw was haar verdwijning deze week wereldnieuws. En dat terwijl er weinig te melden was: Scotland Yard sloot één verdachte uit van betrokkenheid, heeft een andere op het oog en zoekt daarvoor hulp van het publiek. Maar in het Verenigd Koninkrijk zijn er sinds haar verdwijning weinig maanden geweest dat Madeleine en haar ouders níet in het nieuws zijn geweest.

De familie is zelf de belangrijkste reden dat Madeleine in het nieuws blijft. De McCanns kregen via het ministerie van Buitenlandse Zaken hulp van voormalig BBC-verslaggever Clarence Mitchell en huurden zelf pr-adviseur Justine McGuinness in.

Zij verzekerden zich ervan dat de media-aandacht maximaal was. Mitchell, die nog altijd hun woordvoerder is, zorgt sindsdien voor een continue stroom aan informatie. Gerry McCann zette een Find Madeleine-website op, Kate schreef een boek.

Ze kregen aandacht van iedereen

Het resultaat was dat de McCanns aandacht kregen. Van de media, maar ook van paus Benedictus XVI, bij wie ze een korte audiëntie kregen. Voetballer David Beckham smeekte om informatie, schrijfster J.K. Rowling en zakenman Richard Branson droegen bij aan een hulpfonds, dat al snel 2,6 miljoen pond bevatte, andere bekende Britten droegen Find Madeleine-shirts.

En premier David Cameron besloot twee jaar geleden om, nadat de Portugese politie het onderzoek wegens gebrek aan aanknopingspunten al in 2008 had gesloten, Scotland Yard op de zaak te zetten. Zijn interventie kwam een dag na Madeleines achtste verjaardag, waarop de McCanns de premier in een open brief in tabloid The Sun hadden opgeroepen zich met de zaak te bemoeien. Een team van 28 rechercheurs bestudeerde alle informatie opnieuw, waarna het onderzoek vorig jaar werd heropend. De kosten – geschat op tot nu toe 5 miljoen pond – worden door het ministerie van Binnenlandse Zaken gedragen.

Het toont het verschil tussen deze zaak en andere. „Ik ben blij voor de McCanns en zie er naar uit dat de regering dezelfde steun geeft aan andere families van wie geliefden in het buitenland vermist raakten”, zei Kerry Grist-Needham twee jaar geleden tegen The Times. Haar zoontje Ben verdween in 1991 op het Griekse eiland Kos. Hij was 21 maanden oud.

Bens moeder kreeg slechts een fractie van de aandacht die Madeleines ouders krijgen. Het was de tijd vóór 24-uurs nieuwsprogramma’s en vóór Twitter. Maar ook: Kerry Needham was een alleenstaande, toen negentienjarige tienermoeder. Kwam van een sociaal woningbouwproject in Sheffield. Zocht na de verdwijning toevlucht in drugs, en haar baan in een bar.

Madeleines ouders zijn middle class, welbespraakt, een huisarts en een cardioloog uit de buurt van Leicester. „Dit soort dingen overkomt ons soort mensen gewoonlijk niet”, schreef columnist Allison Pearson in de Daily Mail.

Het is ook makkelijker om je in te leven in de McCanns: welke ouder heeft zijn kind niet een keer even alleen gelaten? „Opnieuw volwassenen zijn, een gesprek houden zonder onderbrekingen, eten zonder dat iemand naar de wc moet of eten in zijn schoen stopt. De McCanns deden wat talloze liefhebbende, maar doodvermoeide moeders en vaders met kleine kinderen al decennia lang doen: een welverdiende pauze houden met vrienden”, schreef Sarah Vine, echtgenote van minister van Onderwijs Michael Gove, deze week nog in de Daily Mail.

Wat als een boemerang terugkwam

De beslissing om de media op te zoeken is wel als een boemerang teruggekomen. Want toen de tabloids merkten dat verhalen over Madeleine goed verkochten, gingen ze – bij gebrek aan nieuwe informatie – op zoek naar eigen ‘feiten’. De Daily Express beschuldigde de McCanns in meer dan honderd artikelen ervan Madeleine te hebben vermoord – wat uiteindelijk leidde tot een smaadzaak en schadevergoeding. News of the World luisterde de telefoons van de McCanns en hun woordvoerders af, zo bleek twee jaar geleden.

Dat de verdwijning in Portugal plaatsvond, maakt deze zaak ook anders. De verslaggeving heeft al sinds het begin een xenofobe ondertoon: dit had ‘thuis’ nooit kunnen gebeuren. De Portugese politie wordt afgeschilderd als incompetent. Dat werd de afgelopen dagen nog eens versterkt door het feit dat Scotland Yard vooruitgang lijkt te boeken.

Peter McKay schreef eerder deze week in de Daily Mail: „Feit is dat de Madeleine McCann-zaak de tekortkomingen van de Europese Unie illustreert. Ondanks de pretenties van de EU, zijn wij buitenlanders voor de mensen op het Europese vasteland, en dat zijn zij ook voor ons.”

    • Titia Ketelaar