God is belangrijker dan de toekomst van het land

De Republikeinen leden deze week geen nederlaag, vinden velen van hen De evangelische achterban denkt dat het einde der tijden is aangebroken Een crisis rond schulden past daar goed in

correspondent verenigde staTen

Op dinsdagochtend, tijdens het toppunt van de schuldencrisis, riep John Boehner de Republikeinse fractie in het Huis van Afgevaardigden bijeen. De voorzitter van het Huis legde een plan voor om uit de crisis te komen. Boehners compromis werd in de vergadering weggehoond door de Republikeinen. Daarop zette Steve Southerland, een Tea Party-afgevaardigde uit Florida, de christelijke hymne Amazing Grace in. Southerland wilde ermee duidelijk maken dat het een historisch moment was. De Republikeinen kiezen voor principes in plaats van politiek resultaat. Al snel zong een groot deel van de fractie mee:

I once was lost, but now I am found

Was blind, but now I see

Zingend marcheerden de Republikeinen deze week hun eigen ondergang tegemoet. Uiteindelijk stemden tachtig van hen mee met de Senaatsdeal. Geen afschaffing van Obamacare, geen zicht op bezuinigingen, niets. Wel betalen ze de prijs voor de crisis van de laatste weken: de Republikeinen zijn nog nooit zo impopulair geweest. Vooral de Tea Party, de radicale vleugel die de afgelopen weken het initiatief nam, wordt gezien als aanstichter van de crisis.

Maar praat deze dagen met Republikeinen uit de radicale hoek, en ze zeggen dat deze week een grote overwinning is. Eindelijk werd ‘moed’ getoond, zeggen ze. Ze stonden voor de zuiverheid van een ideologie, in plaats van de troebelheid van het compromis. Het is alleen onvergeeflijk, vinden ze, dat types als Mitch McConnell, John McCain, John Boehner en andere ‘RINO’s’ (Republican In Name Only) zwichtten.

„Deze week is gebleken dat in ons midden verraders zijn, de vijand is onder ons”, zegt Tea Party-prominent Steven Tucker. „De Republikeinse elite verkwanselde de basisprincipes van het conservatisme.” De leiders hadden volgens Tucker moeten vasthouden aan de eis dat Obamacare, de verplichte zorgverzekering die op 1 oktober inging, zou worden ingetrokken. Zo niet, dan had Amerika maar door het schuldenplafond gemoeten, vindt hij. „Dat we in gebreke blijven, is niet zo erg als het verliezen van principes.”

De beslissende slag om Amerika

Uit een onderzoek van het bureau Democracy Corps bleek deze week dat de Tea Party, van oorsprong een libertaire stroming, steeds nauwer verbonden is aan de evangelische achterban. Ze vormen sinds kort een meerderheid in de partij, aldus het onderzoek. Ze worden verbonden door hun haat tegen Obama, en het gevoel dat Obamacare het ‘eindspel’ is, de beslissende slag om Amerika.

De Republikeinse partij wordt steeds religieuzer, zegt hoogleraar Religiestudies Anthea Butler, die verbonden is aan de Universiteit van Pennsylvania. Ze schreef onlangs een boek over de opkomst van, zoals zij het noemt, ‘the teavangelicals’. „Religie heeft altijd deel uitgemaakt van de Amerikaanse politiek, maar stond nooit centraal. In vrij korte tijd is een radicale versie van het christendom dominant geworden bij de Republikeinen.”

Sommige evangelische Republikeinen, zoals Congreslid Michele Bachmann, zeggen dat de wereld nu het einde der tijden meemaakt. De wereld zal door een grote crisis gaan, waarna de messias terugkeert op aarde. De crisis rondom het schuldenplafond, maar ook Obama’s (beperkte) steun aan Syrische rebellen, had volgens Bachmann een zuiverende werking. Zoals de zondvloed de aarde schoon waste. „Ik zie dit niet als iets negatiefs”, zei ze vorige week. „We moeten ons verheugen. Maranatha, kom Heer Jezus. Zijn dag is nabij.”

Anthea Butler: „De eindtijd is een heel concreet begrip onder evangelische Republikeinen. Voor hen is het geen probleem als een crisis niet wordt opgelost. Het brengt de wederkomst van Jezus alleen maar dichterbij. Dat maakt onderhandelen moeilijk.”

De evangelische achterban wordt gevoed door een netwerk van christelijke lobbygroepen, zoals de American Family Association, honderden conservatieve radiostations, een universiteit (Liberty University) en geestelijke leiders als de evangelisten Rick Warren en Rick Joyner. Ook Joyner voorspelde deze maand het einde der tijden: „Deze republiek houdt het niet langer vol. Misschien stort het land al tijdens Obama’s tweede termijn in.” Tenzij, zo zei Joyner, ‘nobele militairen’ het land overnemen en president Obama verjagen.

Militaire taal kwam ook al van Bryan Fischer van de American Family Association, die deze week aan zijn leden schreef: „Het conservatieve leger wordt geleid door een generaal [Ted Cruz], 160 luitenanten in het Congres [de tegenstanders van het compromis, red.] en een infanterie van miljoenen patriottische burgers in dit land.”

Tijden van diepe duisternis

In een hotel in Washington kwamen afgelopen weekend honderden evangelische Republikeinen samen voor hun jaarlijkse conferentie. Op deze Value Voters Summit moet iedere Republikein die een gooi wil doen naar de presidentsverkiezingen van 2016 zich laten zien. Ted Cruz vertelt hoe hij zich, net als Esther uit het gelijknamige Bijbelboek, in de politiek geroepen voelt door God. Marco Rubio krijgt een ovatie als hij uitroept: „Ik geloof dat Jezus God is.”

Het meeste applaus is voor Tim Scott, een Afro-Amerikaanse senator uit South-Carolina. Scott is een favoriet van de Tea Party, en pleit voor thuisonderwijs, zodat kinderen niet geïndoctrineerd worden door staatsopvattingen. Dan begint hij over Amazing Grace, het lied dat de Afgevaardigden in het Huis aanhieven. „Er zijn tijden van diepe duisternis, zoals de crisis nu. Maar toch heeft God er een bedoeling mee! Dat is het goede nieuws voor ons.”

Conservatieve opinieleiders dreigden de afgelopen dagen met een splitsing in de Republikeinse partij. Talkshowpresentator Glenn Beck riep zijn luisteraars op geen geld aan de partij te geven, totdat religieus-rechts het voor het zeggen heeft.

Anthea Butler: „De komende maanden zal de evangelische stroming proberen de macht te vergroten. Daar zullen ze de crisis van deze week bij gebruiken. Maar uiteindelijk vertegenwoordigen ze een kleine minderheid van de Amerikaanse bevolking. De Republikeinse partij zal zichzelf marginaliseren als de evangelische vleugel meer invloed krijgt.”

    • Guus Valk