‘Wereld anno 2013 telt bijna 30 miljoen slaven’

Auteurs eisen actie tegen ‘verborgen misdaad’

Bijna dertig miljoen mensen leven in slavernij, van wie ongeveer de helft in India. Dat concludeert de Global Slavery Index van de Australische Walk Free Stichting in een deze week verschenen studie.

De stichting wordt gefinancierd door de Australische mijnbouwmiljardair Andrew Forrest. Deze raakte doordrongen van het probleem toen hij in Nepal, waar zijn dochter een stage deed in een weeshuis, oog in oog kwam te staan met een schuw meisje dat het slachtoffer was geweest van mensenhandelaars.

De opstellers van het rapport hopen dat regeringen „deze verborgen misdaad” serieuzer zullen nemen. De stichting definieert slavernij als een verhouding waarin iemand eigendomsrechten of een vergaande mate van controle heeft verworven over een ander, door schulden, een gedwongen huwelijk of door mensenhandel, waardoor met name veel meisjes in de prostitutie belanden.

De schatting van de Walk Free Stichting ligt hoger dan de cijfers van de Internationale Arbeidsorganisatie (ILO). Die raamde de slavernij vorig jaar op 20,9 miljoen mensen. Volgens de ILO waren het vooral vrouwen en kinderen die werden uitgebuit (55 procent). Liefst 22 procent van de slachtoffers van moderne slavernij werd seksueel uitgebuit. Dwangarbeid, ook een vorm van slavernij, komt vooral voor in de landbouw, de bouw en in huishoudens.

Naast India tellen ook China, Pakistan en Nigeria veel mensen die volgens de stichting in slavernij leven. Samen zijn zij goed voor tweederde van alle ‘slaven’ in de wereld. Hoewel de absolute cijfers voor veel Afrikaanse landen lager liggen dan in Azië, is het probleem daar relatief het ergst. Dat geldt met name voor Mauretanië. Op een bevolking van 3,8 miljoen leven daar 140.000 tot 160.000 mensen in slavernij. Gedwongen kinderhuwelijken vormen hier een belangrijk probleem, maar ook mensenhandel. Ook in het straatarme Haïti, relatief gemeten nummer twee op de wereldranglijst na Mauretanië, zijn veel slaven: zo’n 210.000 op een bevolking van 10,2 miljoen.

In India is slavernij een oud verschijnsel. Het sterkst doet het zich nog voor in het noorden, met name op het platteland in arme deelstaten als Uttar Pradesh en Bihar. Begrippen als schuldslavernij en dwangarbeid lopen hier vaak door elkaar heen.

Arme, landloze mensen met schulden, vaak achtergestelde kastelozen, kunnen niet rondkomen en kloppen voor leningen aan bij hun werkgever. Tegen exorbitante rente leent die geld en in de meeste gevallen kan de werknemer de lening niet afbetalen en is hij voor lange tijd, vaak voor de rest van zijn leven, afhankelijk van de luimen van zijn geldschieter.

Zo raken mensen in een toestand van schuldslavernij, die vaak zelfs van generatie op generatie overgaat. De geldschieter eist in veel gevallen dat zijn crediteuren ook de arbeid van hun vrouw en kinderen ter beschikking stellen om de schulden uit het verleden af te betalen. Bij dit alles speelt ook mee dat de armen uit deze gebieden bijzonder weinig onderwijs hebben genoten en zich daardoor makkelijk laten manipuleren.

Op de ranglijst van 160 landen staat Nederland op 139, wat betekent dat er minder slavernij plaatsvindt dan in Duitsland en Frankrijk, maar meer dan in Canada en België. In IJsland komt de minste slavernij voor.