Voorbij de grenzen van Lego

Bijna alle volwassenen zouden stiekem graag met Lego willen blijven spelen Met Lego’s Mindstorms gaat spelen een stapje verder Slimme koppen bouwen er geavanceerde robots mee

Illustratie Thinkstock

De onderdelen van de nieuwe Lego-robots hebben nog wel de authentieke nopjes. Voor de rest lijken ze in de verste verte niet op de blokjes waar veel kinderen groot mee zijn geworden, en waar volwassenen regelmatig op gaan staan.

Bij de speelgoedrobots van Lego Mindstorms is het nieuwste technische hoogstandje dat je het besturingssysteem zelf kunt programmeren en met je telefoon kunt besturen. En als je klaar bent, breek je de robot af en bouw of programmeer je gewoon een nieuwe.

Mindstorms, op de markt sinds 1998, bestaat uit hardware en software waarmee je een kleine, zelf te programmeren robot kunt bouwen. Kinderachtig? De software zit in de ‘Intelligente Steen’, in 1988 aan de allerminst kinderachtige Massachussetts Institute of Technology (MIT) ontwikkeld.

Martyn Boogaarts bouwt al sinds 1986 technische robots van Lego. In dat jaar introduceerde Lego de eerste lijn computergestuurd speelgoed. „Dat was harstikke gaaf”, vertelt hij. „Je zat niet meer vast aan een pc, maar de computer zat nu in een Legosteen. En die kon je ook naar hartelust programmeren.”

Nieuwe generatie

Na een lange evolutie volgde in 2006 een nieuwe generatie: Mindstorms NXT, met usb-ingang en bluetooth. Fans bouwden daar later een los aan te sluiten wifi-sensor voor. De meest recente generatie robots, EV3, geïntroduceerd in september, kun je linken en besturen met je smartphone.

De software in die ‘intelligente’ Legosteen draait op Linux en is open source, dus elke hobbyprogrammeur kan nu ook het besturingsysteem naar eigen wens aanpassen. Omdat Lego het programmeren net zo aanpakt als het bouwen (met stap-voor-stap-handleidingen), betekent dat iedereen nu kan leren programmeren, én compleet nieuwe modellen kan bouwen die opdrachten kunnen uitvoeren die nog niemand bedacht heeft.

Voor de ontwikkeling van de nieuwe robotmodellen klopte Lego drie jaar geleden aan bij volwassen Legofans die uitzonderlijke modellen bouwden. Daar is Boogaarts er één van. Samen met een groep bevriende Legobouwers verkende Boogaarts wat er allemaal kan met zo’n Mindstormsrobot.

Ze bouwden een robot die onder water kan, maar ook een apparaat dat met een heliumballon in de stratosfeer data meet, en een brug voor een bruggenwedstrijd. „Met deze projecten gaan we ver buiten het standaardstramien van wat Lego dacht te bereiken.”

Voor de EV3-lijn, die uit vijf standaardrobots bestaat, maakte Boogaarts de bonusmodellen EV3MEG en WACK3M en de handleidingen daarvan. De laatste lijkt op de Kop van Jut die je op kermissen ziet: je moet slaan op een onderdeel dat omhoogschiet. En dat heeft hij allemaal zelf bedacht en geprogrammeerd.

Boogaarts: „Je moet de ervaring krijgen van ‘hee, ik heb wat bereikt. Ik heb het zelf gedaan.’ Het liefst wil je een kubusoplossende robot bouwen. Voor veel mensen is het toch een stap te ver om dat zelf te verzinnen. Maar daar heb je dan weer mensen voor zoals ik, die dat doen en de bouwhandleiding ervoor online beschikbaar stellen. Het downloaden van zelfgeschreven programma’s in je Legocomputer is net zo makkelijk als het downloaden van een app op je telefoon. Het geeft een groot gevoel van euforie als je je eigen Legorobot hebt gemaakt. Dat is dan vaak weer aanleiding om door te gaan.”

Koffiezetter is ook een robot

Met Mindstorms kun je tornen aan de definitie van een robot, vindt Boogaarts. „De Curiosity op Mars, dat is voor de meeste mensen een robot. Bij ons kan elke geautomatiseerde machine een robot zijn. Een modern koffiezetapparaat is eigenlijk een zeer geavanceerde robot. Je drukt op een knopje, hij maakt een keuze en hij zet vervolgens gewoon koffie voor je. We noemen het geen robot en het is ook niet in zo’n vorm gegoten, maar dat is het eigenlijk wel.”

Boogaarts is mede-oprichter van de Nederlandse editie van LegoWorld, in de Utrechtse Jaarbeurs. Hij staat er bij de grote Mindstorms-stand. Aan het eind van de dag loopt hij altijd even langs de bouwhoek. „Wat is er vandaag gemaakt en kan ik daar ideeën uithalen?” De creatieve geest is in Nederland heel sterk ontwikkeld en dat is heel belangrijk.”

LegoWorld: t/m 23 oktober in de Jaarbeurs in Utrecht. Kaarten kosten €18,50, kinderen tot 2 jaar gratis. legoworld.nl

    • Judith Laanen