Mooie kamer, zegt de fiscus

Als onderdeel van de sharing economy kun je op Airbnb je woonhuis verhuren als vakantieadres De populariteit van de website groeit En daarmee ook het verzet van huisbazen, overheden en hoteleigenaren

Elke nacht logeren wereldwijd zo’n 140.000 reizigers via Airbnb in het bed van vreemden. Foto Hollandse Hoogte

Verslaggevers

Voor een man als James (43) is Airbnb gemaakt. Deze Californiër met zijn innemende glimlach is ondernemend en onderhoudend. James huurt een ruim appartement vlakbij het strand van Los Angeles. Via de website Airbnb verhuurt hij het de helft van het jaar. Daarmee verdient hij omgerekend 40.000 euro – hij vraagt 200 tot 500 dollar per nacht voor een kamer. In de weken dat zijn huis is verhuurd, slaapt hij bij zijn zakenpartner – of bij vriendinnen, „als ik geluk heb”. Hij gebruikt het geld om een nieuw bedrijfje op te zetten.

Als onderdeel van de sharing economy, de economie van ruilen en delen, stelt Airbnb mensen in staat goede zaken te doen. Ouderen sparen zo voor hun pensioen, studenten betalen zo hun opleiding, patiënten hun ziekenhuisrekeningen.

Maar James heeft een probleem. Zijn gasten veroorzaken soms overlast doordat ze feesten op het balkon. Zijn huisbaas heeft hem daarom verboden zijn huis te verhuren, zegt James, die vanwege „dit gedoe” liever niet met zijn achternaam in de krant wil. „Ik moet oppassen nu.”

Sinds de oprichting in 2008 groeit Airbnb explosief. De website is actief in 34.000 steden in 200 landen. Er zijn hutten in Mongolië, kastelen in Europese landen, iglo’s met draadloos internet en talrijke spotgoedkope kamers in China. Elke nacht logeren wereldwijd zo’n 140.000 reizigers in het bed van vreemden.

De kracht van zijn onderneming, benadrukt oprichter Brian Chesky (31), is niet zozeer de – vaak betaalbare – verhuur, maar het idee van vertrouwen tussen consumenten. De tijd is voorbij dat klanten alleen bekende bedrijfsnamen vertrouwden. „Er is een generatie opgestaan die niets van massaproductie moet hebben”, zegt Chesky. „Ze willen unieke, persoonlijke dingen.”

Maar wie zo snel volwassen wordt, kan last krijgen van groeipijnen. Airbnb moet zowel in de Verenigde Staten als in Nederland aan steeds meer regels voldoen. Want het zijn niet alleen huisbazen als die van James die beginnen te morren. Ook Justitie (in New York), belasting innende overheden (overal in Amerika) en Verenigingen van Eigenaren (in Amsterdam) willen dat de lokale regels gevolgd worden; dat er bijvoorbeeld net als bij een gewone bed & breakfast btw geïnd en afgedragen wordt.

Oneerlijke concurrentie

Zo eist Justitie in de staat New York dat alle 150.000 verhuurders hun gegevens overhandigen. De overheid wil zo onderzoeken of Airbnb de staatswetten overtreedt. Daarin staat dat verhuur voor korte termijn niet is toegestaan zonder dat de bewoner aanwezig is. Airbnb verzet zich daartegen, onder meer met een protestpetitie die al door 21.000 gebruikers elektronisch is ondertekend.

De gemeente New York protesteert – net als veel andere Amerikaanse steden – steeds explicieter tegen Airbnb. NYC & Company, de toeristische afdeling van de gemeente, spreekt van „illegale praktijken”, waardoor de hotelbranche via oneigenlijke concurrentie inkomen verliest. Bovendien zouden brand- en veiligheidsregels consequent worden overtreden.

Ook in Nederland is een vergelijkbare trend gaande. De regels verschillen per gemeente. Zo mag je in Amsterdam je huis niet meer dan vijf dagen verhuren. Daarna heet het ‘short stay’ en is een vergunning vereist. Verder moet je zelf bewoner van het huis zijn, toeristenbelasting afdragen, je huis aan niet meer dan vier mensen tegelijk verhuren en je houden aan de voorschriften voor brandveiligheid. Airbnb is de gemeente geen doorn in het oog, zegt woordvoerder Jaap Nieuwenhuis. „Maar dat verhuren van je eigen huis is een nieuwe ontwikkeling. Dan moeten wij in de gaten houden of alles netjes en volgens de regels verloopt.”

Boete van 6.000 euro

Het Gerechtshof in Amsterdam heeft onlangs bepaald dat het verhuren van een eigen huis, ook als het korter is dan die vijf dagen, ‘bedrijfsmatige exploitatie’ is. Woningen die onder een Vereniging van Eigenaren (VvE) vallen, mogen niet meer worden verhuurd. De zaak was aangespannen door een eigenaar van een appartement, die geregeld toeristen liet overnachten. Zijn VvE eiste dat hij daarmee stopte, op straffe van 6.000 euro per keer. De eigenaar stapte naar de rechter, maar die stelde de VvE in het gelijk.

De reputatie van Airbnb loopt deuken op door alle kritische vragen en rechterlijke interventies. Maar onder de verhuurders blijft het idee van ‘onderling vertrouwen + woning = extra inkomen’ populair. Ze begrijpen vaak wel dat de overheid ook wil profiteren van de verhuuropbrengsten, net als bij een normale B&B.

Ook James uit Los Angeles vindt regulering en belasting een goede zaak. Hij is ervan overtuigd dat Airbnb nog veel groter zal worden. Het mooie is, volgens hem, dat „hotels zich nu gedwongen zien hun prijzen te verlagen door de nieuwe concurrentie. Daarvan profiteert iedereen.”