‘We hebben nog een lange weg te gaan’

De oud-minister ziet erop toe dat het energieakkoord ook in de praktijk wordt uitgevoerd.

„Duurzaamheid kun je niet aan de markt overlaten.”

Ed Nijpels beschouwt het als de kroon op zijn carrière. De Sociaal-Economische Raad (SER) heeft de oud-minister van Milieu benoemd tot voorzitter van een permanente commissie die toeziet op de uitwerking van het energieakkoord. In dat akkoord uit september zijn afspraken gemaakt over duurzame groei. „Ik kan de komende vier jaar aan de slag”, zegt Nijpels (63) in het SER-gebouw in Den Haag. „Gelukkig maar, want ik hou niet van de pensioengerechtigde leeftijd.”

Meer dan zeven maanden onderhandelden veertig partijen onder leiding van SER-voorzitter Wiebe Draijer over het akkoord. „Het is een prima akkoord”, zegt de voormalige VVD-minister. „We moeten af van de wispelturigheid van de politiek. Met deze afspraken voor de lange termijn kan Nederland zich weer een positie verwerven in de top-10 van de meeste duurzame landen. Ik hoefde niet lang na te denken toen Wiebe mij begin september belde.”

Nijpels’ naam stond bovenaan de lijstjes met kandidatendie de werkgevers, werknemers, milieubeweging en kabinet bij Draijer mochten inleveren. Nijpels zal worden voorgedragen als Kroonlid van de SER. De commissie krijgt een kleine staf en bestaat uit vertegenwoordigers die het akkoord hebben ondertekend. Volgens Nijpels is het werk van de commissie voor iedereen te volgen: „De dagkoersen van de uitvoering van het akkoord komen op internet te staan.”

De sluiting van de vijf kolencentrales in Nederland is een belangrijk onderdeel van het akkoord. In ruil voor de sluiting van de centrales uit de jaren 80 hoeven de resterende kolencentrales geen kolenbelasting te betalen. Kartelautoriteit ACM vindt dat de beoogde sluiting van vijf centrales een vorm van kartelvorming is die de consument geld gaat kosten, omdat de sluiting een onderlinge afspraak is tussen energiebedrijven. Het eerste probleem voor de nieuwe voorzitter? „Wiebe Draijer is er al mee aan de slag. Dat wordt opgelost”, zegt Nijpels. „Ik was buitengewoon verbaasd over de kritiek van de ACM. We spreken over een bedrag van 60 eurocent per maand per huishouden, waarbij het milieuvoordeel te weinig wordt onderkend. Als oud-minister zou ik zeggen: ‘milieubeleid voor een koopje’.”

Nieuwe (technologische) ontwikkelingen kunnen er volgens Nijpels voor zorgen dat de afgesproken maatregelen moeten worden bijgesteld om het doel van 14 procent hernieuwbare energie in 2020 en 16 procent in 2023 te halen. In 2016 wordt het akkoord geëvalueerd.„Bekeken wordt of de genomen maatregelen effectief genoeg zijn, of de energiebesparing vlot genoeg gaat en of het systeem van emissiehandel succesvol is.”

Naast uw hoofdfunctie als voorzitter van brancheorganisatie NLingenieurs meldt uw cv 28 nevenfuncties. Heeft u wel tijd voor deze klus?

„NLingenieurs geeft mij de ruimte om deze functie uit te oefenen, en veel functies nemen niet veel tijd in beslag. Ik stap uit het dagelijks bestuur van VNO-NCW, dat creëert ook weer tijd.”

Een van uw taken is draagvlak creëren voor een verdere verduurzaming van de economie. Een VVD’er kan die taak beter vervullen dan bijvoorbeeld een GroenLinkser?

„Ik ben lid van de VVD, maar ik zit deze commissie onafhankelijk voor. Als liberaal ben ik voor een kleine overheid, maar op dit terrein ligt een hele belangrijke, normstellende, taak voor de overheid. Dat kun je niet overlaten aan de markt.”

De belangrijkste kritiek op het energieakkoord is dat de grootverbruikers worden ontzien.

„Grootverbruikers opereren internationaal dus dat probleem kun je ook alleen maar internationaal aanpakken. Kern daarbij is dat de prijs van de uitstoot van CO2 te laag is. De Europese Commissie komt later dit jaar met plannen om de vastgelopen handel in emissierechten nieuw leven in te blazen. De prijs voor de uitstoot van een ton CO2 is zo’n 5 euro. Terwijl een prijs van ten minste 40 euro nodig is voor een prikkel om te investeren in schonere energie. We hebben dus nog wel een lange weg te gaan.”

    • Cees Banning