Kunst helpt tegen stress, pijn en te veel regen

Het boek en de tentoonstelling in het Rijksmuseum komen volgend jaar, maar er is nu al een app van Alain de Bottons project Art as therapy en het is hilarisch. De Britse schrijver en filosoof vindt dat kunst praktisch nut heeft en ons kan helpen in het dagelijks leven. In de app kun je klikken op een frase als ‘ik begrijp mezelf niet’ of ‘ik maak me over alles zorgen’, en hup, daar komt een kunstwerk tevoorschijn dat ons met dit probleem kan helpen.

De piekeraar laat De Botton naar rotsen van Caspar David Friedrich kijken, de snel afgeleide naar een kerkinterieur van Saenredam. Sommige keuzes liggen voor de hand, andere verbluffen. Bij het zinnetje ‘iedereen maakt plezier behalve ik’ komt bijvoorbeeld een Jezus aan het kruis van Velázquez tevoorschijn. Als dat nog niet genoeg is om je op te vrolijken, kun je ook nog lezen wat De Botton erbij schrijft: „Het geeft ons kracht en biedt troost voor de moeilijke taken in het leven.”

Kunst biedt troost, dat is wat De Botton keer op keer beweert. Een cliché van jewelste, maar, volgens De Botton maakt kunst clichés juist acceptabel of blaast ze zelfs nieuw leven in. Dat doen De Bottons woorden ook. De Botton is de Bob Ross van de kunstfilosofie. Zijn woorden lijken wel spreekwoorden; bij elke gemoedstoestand weet Botton zich passend uit te drukken en een passend plaatje te vinden. En net als bij spreekwoorden lijken ze elkaar soms uit te sluiten. Dat geeft niet; als het maar troost biedt.

De Botton is op zijn best als zijn adviezen bijna absurd worden: als hij een medicijn voorschrijft voor moderne kwalen als ‘je kunt nooit te dun zijn’ (een tekening van Renoir) tot er genoeg van hebben dat het wéér regent (een zwembad van David Hockney).

De Botton wil dat musea, net als in zijn app, kunstwerken niet groeperen volgens de gebruikelijke kunsthistorische criteria. Hij wil werken bij elkaar hangen die voor dezelfde kwaal een kuur kunnen zijn. Ik kijk uit naar de zaal tegen de regen.