Balans: 24 miljard dollar directe schade en meer wantrouwen jegens de VS

Markten zijn licht positief over deal in de VS, maar de schade is al aangericht.

De golf van opluchting trok vanochtend van Sydney naar Mumbai via Tokio, Jakarta, Singapore, Hongkong en Shanghai. Handelaren in Azië en Australië konden als eerste diep ademhalen toen het besef doordrong dat de honderden miljarden aan dollarreserves veilig zijn en dat voor even een nieuwe crisis voor de wereldeconomie is afgewend. In Sydney stond de belangrijkste beursgraadmeter halverwege de handelsdag 0,4 procent hoger, net als de Hang Seng in Hongkong. De Nikkei in Tokio boekte in de eerste uren van de dag 1,2 procent winst.

Uit de kleine winsten bleek dat beleggers in Azië opgelucht maar niet euforisch zijn. Ze zien het besluit als stoplap en niet als ultieme oplossing. „Enthousiasme wordt getemperd door het feit dat deze deal slechts een paar maanden geldig is”, schreven economen van de Rabobank in een analyse die vanochtend in Azië verscheen.

Het besef dat deze „politieke farce”, zoals Rabobank het noemt, wellicht begin volgend jaar herhaald wordt, is voor Azië een angstige gedachte. Chinese leiders en economen werden de afgelopen dagen zenuwachtig van de gedachte dat de 1.300 miljard Amerikaanse dollars die zij bezitten (op een totale buitenlandse reserve van een bedrag gelijk aan 3.600 miljard dollar) in waarde zou dalen.

Ook in Europa en in de VS zelf blijven de zorgen groot. Gistermiddag stegen de koersen op vrijwel alle belangrijke beurzen nog, omdat beleggers hoopten op een deal. De Amerikaanse Dow Jones-index en de S&P 500-index naderden recordniveaus. De AEX-index bereikte met 388 punten wel het hoogste niveau dit jaar. Maar inmiddels kijken beleggers weer verder en vrezen dat er over een paar maanden weer net zo’n showdown is. De beurzen in Frankfurt, Londen en Parijs openden vanochtend allemaal in de min.

Ondertussen is er veel economische schade aangericht. Alleen al door de tijdelijke sluiting van de overheid in de VS zal de economische groei in het vierde kwartaal daar 0,6 procentpunt lager uitvallen dan eerder verwacht, schat kredietbeoordelaar Standard & Poor’s. Dat komt neer op 24 miljard dollar gemiste groei (op een totaal bruto nationaal product van 15.940 miljard dollar).

De totale schade zal vermoedelijk hoger uitvallen. De VS staan nu voor een periode van grote economische onzekerheid. Het wantrouwen onder investeerders in de VS is eveneens toegenomen. Larry Fink, topman van vermogensbeheerder Blackrock, zei vanochtend tegen de Financial Times: „Als je schulden hebt, dan is je belangrijkste taak je schuldeiser tevreden houden. De schade is nu reeds aangericht, ook al is er een deal.”

Onder economen in China wordt gediscussieerd of dat land niet een groter deel van de reserves elders kan investeren, in de eurozone of in aandelen van Chinese nutsbedrijven. Uiteindelijk is dat geen realistische oplossing. Er kleven nadelen aan. De eurocrisis kan bijvoorbeeld weer oplaaien. En er zijn simpelweg niet genoeg andere bestemmingen voor zoveel geld. Als gevolg kunnen Chinese politici en economen weinig meer dan vanaf de zijlijn kritiek uiten op de Amerikaanse politiek. Hetzelfde geldt in wezen voor Aziatische uitvoerkampioenen als Zuid-Korea en opkomende landen als Indonesië.

    • Chris Hensen
    • Melle Garschagen