Vastgebonden en getrapt in zijn appartement

Het incident in de woning van de Nederlandse diplomaat stond snel en gedetailleerd op een Russische site.

Het is bijna middernacht, als de Russische site Life News uitpakt met een ‘Ekskljoeziv’ – een gedetailleerd verhaal over de mishandeling van Onno Elderenbosch, eerder op de avond. Meteen ook met foto’s. Als het fictie was, zou het lekker weg lezen.

Hoe de tweede man van de ambassade aankomt in zijn flat en de trap naar zijn appartement op de vierde verdieping neemt, omdat de lift niet werkt. Hoe hij er twee mannen aantreft, gekleed als elektriciens, die bezig zijn met de stoppenkast. Zij zeggen tegen de zestigjarige buitenlander, die uitstekend Russisch spreekt, dat er geen stroom is op de etage. Ze vragen hem te kijken of er wel stroom is in zijn appartement. Als Elderenbosch naar binnen loopt, wordt hij in zijn rug getrapt en valt hij languit op de grond in de gang.

Onno Elderenbosch zou daarna op een stoel zijn gebonden, waarna zijn appartement overhoop zou zijn gehaald. De daders kalkten met lippenstift een hartje op zijn spiegel, met daarbij de letters LGBT: de afkorting voor lesbiënnes, homoseksuelen, biseksuelen en transgenders. Er werd, zo meldt Life News, niets van waarde gestolen.

De grote vraag is wie er achter de aanval zit. Officiële informatie over de twee daders is er nog niet. Of een uniform van een elektricien genoeg is om binnen te komen in een beveiligd pand waar diplomaten wonen, is de vraag. Minister Timmermans (Buitenlandse Zaken, PvdA) heeft er nu vragen over gesteld. „Onze mensen moeten veilig kunnen werken daar en ik wil de verzekering dat de Russische autoriteiten hun verantwoordelijkheid op dat punt ook nemen.”

Kan extreem-rechts ermee te maken hebben? De extreem-rechtse politicus Vladimir Zjirinovski (zijn partij heeft 12 procent van de zetels in de Doema) riep zaterdag op tot „vernietiging” van de Nederlandse ambassade in Moskou, als er nog een keer een incident is met een Russische diplomaat in Nederland.

Diplomaten in Moskou zijn uiterst voorzichtig in het naar buiten brengen van incidenten met hun privacy en wettelijke onschendbaarheid. Dat die soms met voeten wordt getreden, blijkt uit een uitspraak van de Amerikaanse ambassadeur Michael McFaul. Hij viel vorig jaar in bijzijn van een Amerikaanse journalist tegen een tv-ploeg van NTV uit met de woorden: „Jullie zijn altijd bij mij in de buurt. In mijn huis! Schamen jullie je niet? Je beledigt je eigen land als je dat doet, snap je dat niet?” McFaul vroeg zich volgens het blad Foreign Policy af hoe de zender zijn rooster kende.

Vreemde verhalen doen intussen de ronde. Over diplomaten die thuiskomen en leeggedronken glazen op hun tafel vinden, wc’s die gebruikt zijn en niet zijn doorgetrokken. Over afluisterapparatuur.

En hoe komt het dat Life News zo snel op de hoogte was? Hoe is de site aan de foto’s en het verslag uit het appartement van Elderenbosch gekomen? Life News lekt vaker ‘exclusief materiaal’ dat van politie- en veiligheidsdiensten afkomstig is. Mochten hun journalisten bij het politiewerk fotograferen en filmen? Of waren ze zelfs bij de aanval zelf?

„Wij onthullen onze bronnen niet, dat snapt u toch als journalist”, antwoordt pr-directeur Jelena Belosjistova telefonisch. Bij het verhaal staat alleen dat het om „bronnen bij de rechtsbeschermende organen” gaat.

In Nederland kennen we dat niet, dat de politie zo snel foto’s van plaatsen delict doorstuurt naar de media. Life News heeft érg goede en erg snelle bronnen? „Ja, op een of andere manier krijgen wij die informatie te pakken”, antwoordt de pr-directeur.

Hoe nauw de banden van Life News met de „rechtsbeschermende organen” zijn, bleek vanochtend ook uit een andere scoop: verse video-opnames waarop te zien is hoe mannen in zwarte uniforms schoppen uitdelen aan een Azerische man. Hij zou verdachte zijn in de moordzaak die dit weekend leidde tot een pogrom op een groentemarkt waar veel migranten werken.

De camera zit vlak op de agenten en de geboeide man, en de beelden lijken door meerdere camera’s te zijn gemaakt. De opnames gaan zelfs nog door als de man op de vloer van een politiehelikopter wordt gelegd met een doek over zijn hoofd.

In beeld zijn ook leden met jassen aan van de Speciale Snelle Reactie Eenheid, die naar verluidt ook bij de flat van de moeder van asielzoeker Aleksandr Dolmatov stonden toen Onno Elderenbosch daar een condoleancebezoek bracht.

Eerder publiceerde Life News bandopnamen van telefoongesprekken van oppositiepoliticus Boris Nemtsov en bewakingsbeelden waarop te zien is hoe de kritische journalist Oleg Kasjin in elkaar wordt getrapt.