Teruggevonden op zolder: brief van ‘ladiesman’ Gerard Reve

Gerard Reve (Foto Vincent Mentzel)

Dichteres Elly de Waard vond op zolder een brief van Gerard Reve terug waarin hij beweert dat een voor vrouwen bestemde literaire prijs hem zou moeten toekomen. Want welke schrijver richtte er in zijn werk nou een mooier standbeeld voor de vrouw op dan hij?

De brief dateert uit maart 1986. De Waard had net samen met Anja Meulenbelt, Renate Dorrestein en Caroline van Tuyll de Anna Bijns Stichting opgericht, die vanaf dat moment tweejaarlijks een prijs zou gaan toekennen aan een vrouwelijke auteur: de Anna Bijns Prijs.

Maar was Reve zich wel bewust van het feit dat de prijs voor vrouwen bedoeld was? Het lijkt er, getuige de brief, niet op. Of is het een plagerijtje aan De Waards adres? Reve schrijft in elk geval:

“Wie, als de prijs aan een man wordt toegekend, zoude in aanmerking moeten komen voor de Anna Bijns Prijs? Geen pornograaf, en niet iemand die de lichamelijke erotiek profaneert, maar iemand die aan de grootheid van de Vrouw recht doet.”

Dat kan er natuurlijk maar een zijn: Reve zelf. En hij probeert De Waard er dan ook van te overtuigen om er

“eens de bladzijden 8 en volgende, in het bizonder de conclusie op bladzijde 13″

van zijn boek Zelf schrijver worden op na te slaan. Die handelen namelijk

“over de beslissende rol van de vrouw  in het leerstellig Godsbeeld van de Rooms-Katholieke Kerk, die Haar, als Smekende Almacht, op de troon van het heelal plaatst”.

Reve schijnt goed door te hebben dat hij De Waard hiermee een gouden leestip aan de hand doet, want:

“Ik ben vermoedelijk de eerste, die hier op wijst.”

Reve wijst De Waard ook op delen van Oud & eenzaam. Ook in die roman uit 1978 zouden voor de vrouw uiterst vleiende passages te vinden zijn.

“Ik geloof niet dat ooit een man in de Nederlandse literatuur zulk een teder portret van een vrouw (…) heeft geschilderd.”

Reve wijst De Waard niet alleen vanwege het geld dat met de Anna Bijns Prijs te winnen viel op zijn eigen boeken:

“Maar er zit in mijn advies ook een politieke betekenis: als de feministische beweging zich kan verzekeren van de medewerking van de vooraanstaande Nederlandse schrijver, dan zal zij op haar weg naar de zege onoverwinnelijk blijken: ‘Als Gerard Reve met ons is, wie zal dan tegen zijn?’”

De website van Elly de Waard is hier te vinden.

    • Sebastiaan Kort