Om het hart van de Ieren

‘Too long a sacrifice can make a stone of the heart„, dichtte William Butler Yeats in 1916, voor de moeilijke geboorte van de Ierse Republiek. Michael Noonan, de Ierse minister van Financiën, zei het hem na toen hij gisteren zijn begroting presenteerde.

De plannen voor de staatsfinanciën komen voor de zevende keer neer op offers vragen, maar dit jaar voor het eerst een klein beetje minder. Het is bovendien voor het laatst, zei Noonan. Want ál te lang bezuinigen maakt meer kapot dan je lief is.

In 2007 barstte de zeepbel van de Ierse woningmarkt. Europa redde de Ierse banken van een bankroet met een noodpakket van 85 miljard euro. Daarvoor hebben de Ieren gebloed. Ter vergelijking: voor Nederland zou dit neerkomen op vier keer de huidige bezuinigingen. Een op de zeven Ieren raakte werkloos, huizenprijzen daalden met zestig procent, de enige exportmarkt met groei is die van mensen: Ieren emigreren weer massaal.

Maar dit is ook een land dat vanouds incasseert en terugveert. Het klimt nu dankzij discipline en Ierse inventiviteit voorzichtig de recessie uit. Consumptie, export en huizenprijzen stijgen.

Het lijkt erop dat Ierland als eerste van de landen in de eurozone het na 15 december kan stellen zonder noodsteun. Het zal erom spannen. Mogelijk moet Dublin alsnog een beroep doen op een extra Europese kredietlijn, bijvoorbeeld als twijfel ontstaat over de lokale banken. De staatsschuld (120 procent nationaal product) en begrotingstekort (ruim 4 procent) blijven hoog. Maar gokken hoort vanouds ook bij Ierland. De extra bezuinigingen van 2,5 miljard euro (op een budget van 70 miljard) zouden precies voldoende moeten zijn als de zwartste scenario’s zich niet voltrekken.

In de jaren van onstuimige groei behoorde de ‘Keltische tijger’ tot de meest enthousiaste landen van Europa. Hetzelfde ‘Europa’ dat Ierland uit het armenhuis verloste is nu synoniem met belasting en werkloosheid. Met achtereenvolgende regeringen als marionet van Brussel. Sinn Fein, de partij die zich keert tegen Europa en de politieke elite (en in Noord-Ierland het politieke gezicht is van de republikeinse militanten), staat in peilingen op de tweede plaats.

De pijnlijke offers die de Ieren zich getroostten en hun deugdzame vooruitgang kunnen niet maskeren dat de weg terug naar groei en houdbare staatsschuld lang is. Dat tempert ook verwachtingen voor de snelheid van herstel in andere landen met Europese steunregelingen. Ollie Rehn, de Europese begrotingscommissaris, eist van Dublin terecht nu niet het uiterste. Maar bij de Europese verkiezingen van voorjaar 2014 zal blijken hoe ver het Ierse hart ‘versteend’ is. En Yeats’ dichtregel klinkt intussen overal.