Ierland wil af van Europees geldinfuus

De Ierse regering bezuinigt minder dan was gepland.

Zij negeert waarschuwingen dat dat funeste gevolgen kan hebben.

„De economische noodtoestand is voorbij.” Met die woorden kondigde de Ierse premier Enda Kenny afgelopen weekeinde aan dat Ierland op 15 december het financiële hulpprogramma van het Internationaal Monetair Fonds, de Europese Centrale Bank en de Europese Unie verlaat. Die leenden Ierland in november 2010 64 miljard euro.

Maar voordat Ierland de financiële markten opnieuw betreedt, moet de bevolking nog even slikken. De regering presenteerde gisteren haar begroting voor 2014, de zevende bezuinigingsbegroting op rij. Daarin staat voor 2,5 miljard euro aan belastingverhogingen en bezuinigingen. Het begrotingstekort komt daarmee volgend jaar op 4,8 procent, aanzienlijk lager dan de 14,4 procent waarmee Ierland in 2010 kampte. In 2015 moet het tekort 2,9 procent zijn.

Het minder slechte nieuws voor de Ieren was dat het bezuinigingsbedrag lager is dan de 3,1 miljard euro die werd verwacht. Minister van Financiën Michael Noonan wil de burgers zoveel mogelijk ontzien. „Too long a sacrifice/Can make a stone of the heart”, citeerde hij de Ierse dichter W. B. Yeats. „Men heeft al te veel offers gebracht.”

Met minder bezuinigingen gaat Noonan in tegen het advies van de trojka en de Ierse Centrale Bank. De laatste waarschuwde begin deze maand dat met iedere vermindering van de geplande bezuiniging het risico bestaat dat de positieve effecten van nu al 28 miljard euro aan bezuinigingen teniet worden gedaan, „met als enige doel een relatief kleine fiscale verlichting op korte termijn.” Lichte economische groei (van 0,5 procent), het begrotingstekort dat lager uitviel dan het doel van 5,1 procent en druk van coalitiepartner Labour, deden Noonan anders besluiten. Omdat Ierland alle gestelde doelen heeft gehaald, is het onwaarschijnlijk dat de trojka dwars zal liggen.

Maar goed nieuws was er niet te melden. Weliswaar komt er geen nieuwe verhoging van de btw of de accijnzen op benzine, diesel en gas. Maar de accijnzen op bier, sterke dranken en sigaretten gaan opnieuw omhoog, met 10 cent. Een fles wijn kost vanaf nu 50 cent meer, vorig jaar werd de accijns al met 1 euro verhoogd. De belasting op spaartegoeden gaat omhoog naar 41 procent.

Controversiële maatregelen zijn de verlaging van de werkeloosheidsuitkering voor jongeren onder de 25 jaar, van 144 euro naar 100 euro per week, en de belastingverlichting bij ziektekostenverzekeringen te beperken tot 1.000 euro. De telefoonbijdrage van 9,50 euro per maand voor ouderen verdwijnt. „Jullie nemen ouden van dagen hun telefoon af zodat ze niet kunnen klagen”, spotte de oppositie gisteren bij monde van Pearse Doherty van Sinn Féin.

De meeste maatregelen in de begroting zijn erop gericht banen te creëren (de Ierse werkloosheid is 13,1 procent) en de economische groei te bevorderen. Met name de toeristische sector komt er daardoor goed af: Zo kondigde Noonan aan dat de vliegtaks naar nul gaat, „in de hoop dat luchtvaartmaatschappijen meer routes naar ons land openen”. De btw voor hotels blijft 9 procent.

De begroting is een laatste voorbereiding van Ierland voor het verlaten van het hulpprogramma in december. Daarbij rekent de regering op een groei van 0,2 procent dit jaar en 1,8 procent volgend jaar, die deels wordt gerealiseerd doordat de Britse economie groeit en de export naar het Verenigd Koninkrijk weer toeneemt.

Noonan zei vorige week dat er „in het geval van internationale schokken” nog altijd een geldbuffer is. Het National Treasury Management Agency, het agentschap dat de veilingen van staatsobligaties op de kapitaalmarkten organiseert, heeft 25 miljard euro in kas. „Dat geeft ons het vangnet dat we nodig hebben”, zei de minister.

    • Titia Ketelaar