De blindenstok 2.0, mét navigatie

Foto ANP

Innovatie is overal. Het plasticje van vaatwastabletten is al jaren oplosbaar, er zijn auto’s die automatisch stoppen als zich een obstakel aandient en je smartphone praat tegen je terug. Maar wat betreft de ‘rood-witte stok’, het bekende navigatiehulpmiddel voor blinden en slechtzienden, heeft de tijd lang stilgestaan. Het ding is sinds de invoering, zo’n negentig jaar geleden, niet veel veranderd. Vanaf vandaag is er een update: de I-Cane, inclusief navigatiesysteem.

Wat is er nieuw?

De I-Cane kan alles wat de oude stok kan, met twee aanpassingen: een GPS en ‘objectdetectie’. Het klinkt heel simpel: op de stok zit een ‘voelpijl’, een schijfje zo groot als een euro waar je je duim oplegt. Door naar links en rechts te draaien geeft het pijltje de route aan. De stok kan verbinding maken met het navigatiesysteem van de smartphone van de gebruiker. Hij onthoudt gelopen routes. De weg naar huis of de supermarkt is zo gemakkelijker terug te vinden. Met ultrasone detectie worden intussen obstakels gespot: de stok stuurt de gebruiker daaromheen. Als de weg wordt versperd veert het pijltje omhoog.

De belangrijkste innovatie is, volgens I-Cane directeur Martijn van Gurp, dat het gehoor – een belangrijk zintuig voor mensen zonder zicht – wordt ontlast. Ook voor mensen die blind én doof zijn is de stok een uitkomst: ze kunnen met het schijfje voelen welke route ze moeten nemen – oude navigatiesystemen voor blinden werkten op stem.

Waarom heeft dit eigenlijk zo lang geduurd?

Innovatie in hulpmiddelen voor blinden is commercieel niet het meest aantrekkelijk, zegt Jantine van de Watering, directeur van de Landelijke Stichting voor Blinden en Slechtzienden. De afzetmarkt is klein (Nederland telt zo’n 40.000 blinden) en de techniek duur. „Daarom komt een bedrijf als Philips hier niet mee.” De conceptversie werd negen jaar geleden door de stichting I-Cane ontworpen in samenwerking met een studente van de TU Delft. De testfase is nu voorbij: vanaf vandaag kan de stok worden aangeschaft. Prijzig is hij wel (1.750 euro) en het is nog onduidelijk in hoeverre hij vergoed wordt door de verzekeringen. Achmea biedt wel aan 75 procent van het aankoopbedrag te vergoeden.

En, werkt het een beetje?

Navigatie van deur-tot-deur, zoals op een TomTom, werkt nog niet, maar dat moet binnenkort wel mogelijk worden. Wim Pierik (50), werkzaam bij expertisecentrum Visio en zelf blind, was één van de mensen die hem gisteren konden uitproberen bij de lancering. Hij is er wel over te spreken, zegt hij. Er stond een slagboom als testobject in de zaal, en inderdaad: „Drie meter van tevoren waarschuwde hij en leidde er keurig een weg omheen.” Alleen als er veel mensen omheen stonden, werkte hij nog niet helemaal goed. „Dan werd hij wat al te enthousiast.”

    • Thomas Rueb