Conflict met Russen op scherp

De mishandeling gisteren van een Nederlandse diplomaat in Moskou zet de toch al gespannen relatie met Rusland in het vriendschapsjaar nog verder onder druk.

Een man in Moskou kijkt op een computerscherm naar de Russische website Life News, die een foto heeft gepubliceerd van het appartement van diplomaat Onno Elderenbosch, na zijn mishandeling. De daders hebben met lippenstift een hart op de spiegel gekalkt, met de afkorting LGBT ernaast, die staat voor lesbiennes, homoseksuelen, biseksuelen en transgenders. ‘Exclusief’, staat er op de site. Foto AFP

Onno Elderenbosch, de ‘tweede man’ op de Nederlandse ambassade in Rusland, is gisteravond in zijn woning in Moskou door twee onbekende mannen mishandeld. De aanval verscherpt de toch al groeiende bilaterale spanningen in dit speciale Nederland-Ruslandjaar.

Het Nederlandse standpunt over de homorechten in Rusland is vermoedelijk een van de motieven voor het geweld tegen de diplomaat. De mannen kladderden op een spiegel in het huis van de diplomaat een hart met de tekst ‘LGBT’, een internationaal gebruikte afkorting voor lesbiennes, gays, bi- en transseksuelen. Diplomaat Elderenbosch is homoseksueel.

De Tweede Kamerfracties van PvdA en D66 opperen om het Nederland-Ruslandjaar op te schorten of zelfs te staken. Ook het bezoek van koning Willem-Alexander, die het bilaterale jaar op 9 november in Moskou zou afsluiten, kan volgens de PvdA onder deze omstandigheden niet doorgaan. De VVD-fractie is zo ver nog niet.

Minister Frans Timmermans (Buitenlandse Zaken, PvdA) heeft vandaag ambassadeur Roman Kolodkin op het departement ontboden. Het departement moet afwegen of een drastische reactie van Nederland als het stoppen van het Ruslandjaar de betrekkingen nog verder verslechtert. Door de actie en arrestatie van Greenpeace-activisten in Rusland en het politieoptreden van de Haagse politie tegen Dmitri Borodin, tweede man op de Russische ambassade in Nederland, zijn de bilaterale relaties verslechterd.

Rusland beschuldigt Greenpeace van ‘piraterij’. Het eiste excuses van Nederland voor de aanhouding van Borodin. Die kreeg het. Tegelijkertijd dreigt Moskou met sancties tegen de invoer van zuivelproducten uit Nederland. De Russische keuringsdienst van waren zegt te twijfelen over de kwaliteit van deze goederen.

De Russische regering heeft nog niet gereageerd op het incident in Moskou. De federale recherche (SK) is vandaag wel een opsporingsonderzoek begonnen. Het SK maakte niet bekend of het beschikt over videobeelden.

Het huis van Elderenbosch staat onder permanent toezicht van de Russische geheime dienst FSB. Onbekenden kunnen diplomatieke huizen niet onopgemerkt binnendringen. De aanvallers deden zich voor als elektriciens en zeiden een storing op de verdieping van Elderenbosch’ appartement te moeten verhelpen.

De Russische website LifeNews publiceerde vandaag beelden van de woning van Elderenbosch en de tekst die de aanvallers hadden achtergelaten. LifeNews heeft nauwe betrekkingen met politie- en justitiediensten in Rusland.

Elderenbosch zelf heeft zich tot nu toe niet uitgelaten over het incident. Hij is licht gewond geraakt. Elderenbosch is de meest ervaren diplomaat op de ambassade. Hij werkte er eerder in een lagere functie. Tussendoor was hij ambassadeur in Georgië, toen dat in 2008 in oorlog was met Rusland.