Britten gaan verder in opsporingsdrama

Verouderingsfoto Madeleine McCann (10)

Hoofdinspecteur Andy Redwood, die het heropende onderzoek naar de verdwijning in 2007 van peuter Madeleine McCann leidt, trad maandag op in Crimewatch (BBC) en dinsdag, live uit de studio in Hilversum, in Opsporing Verzocht (AVRO). Het is een mooie aanleiding om beide verwante programma’s eens te vergelijken.

Het Nederlandse programma is het oudste van de twee: de AVRO begon in 1975 kijkers om hulp te vragen bij het oplossen van misdaden, de BBC pas in 1984. Maar beide zijn afgeleid van het nog oudere Aktenzeichen XY...Ungelöst (ZDF), dat al in 1967 voor het eerst uitgezonden werd. Vandaag maakt Redwood daar ook zijn opwachting, want getuigen hebben verdachte mannen in 2007 Duits of Nederlands horen praten in Praia da Luz. Voor de zekerheid worden alle Nederlandse en Duitse toeristen die er die week vakantie hielden, gevraagd om zich te melden. Ook zijn er nieuwe compositietekeningen, waarvan twee, op basis van verschillende getuigenissen, van de hoofdverdachte. Onderling verschillen die twee tekeningen van dezelfde man nogal. En, heel fascinerend altijd, er is ook een zogeheten verouderingsfoto, die op basis van kinderfoto’s van beide ouders voorspelt hoe het verdwenen kind eruit zou kunnen zien als ze rond de tien jaar oud was.

De zaak heeft in de loop van de tijd veel stof doen opwaaien. Ook nu weer meldde EenVandaag (AVRO) dat ouders Gary en Kate McCann welgestelde artsen zijn en dat ze door hun invloed in staat waren geweest de politie het onderzoek te laten heropenen. Toch speelt dat sentiment in Nederland minder dan in Portugal en Engeland. Maar er zijn meer verschillen in de presentatie van vragen en feiten.

Crimewatch probeert meer een warm, emotioneel programma te zijn dan Opsporing verzocht. Niet alleen werden de McCanns empathisch geïnterviewd, maar ook werd in de reconstructie van die ene dag in mei geen enkele poging gedaan om het onderscheid te benadrukken tussen authentieke beelden, vooral foto’s, en een fictieve reconstructie.

In Nederland wordt het belangrijk gevonden dat wel te doen. Niet alleen staat er altijd het woord ‘reconstructie’ onder in beeld, ook zijn die fictieve scènes ingekaderd en in korrelige beeldkwaliteit gedraaid. Het doel is immers boeven vangen, en niet een behaaglijk misdaadprogramma presenteren, waarbij je soms vergeet dat het niet meer dan een reconstructie is.

De Engelse methode leidt tot attractiever televisie, de Nederlandse tot meer zuiverheid. Als deze samenwerking tussen televisie en justitie niet langer bij de publieke omroep zou terechtkomen, kun je zeker zijn van een verder gaande ontwikkeling in de richting van opleuken en dramatiseren. Aan de andere kant: als er een programma is met notoir houterige reconstructies, dan was het wel Peter R. de Vries, misdaadverslaggever (SBS 6). Maar ik heb altijd getwijfeld of dat een kwestie was van Brechtiaanse vervreemding of van een ontoereikend budget.

    • Hans Beerekamp