Nucleair overleg Iran begonnen - ‘verwachtingen hooggespannen’

Leden van de VN-veiligheidsraad en Duitsland onderhandelen dinsdag in Genève met Iran over het atoomprogramma van het land. Foto AFP/Fabrice Coffrini

Iran overlegt vandaag en morgen in Genève met de Verenigde Staten en andere wereldmachten over zijn nucleaire programma. De gesprekken vinden plaats na de historische diplomatieke toenadering tussen Iran en de VS van de afgelopen tijd. De partijen hopen dat er schot komt in de al jaren slepende discussie over het vermeende kernwapenprogramma van Iran.

Naast de VS doen ook de andere leden van de VN-Veiligheidsraad, China, Rusland, het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk, mee aan de onderhandelingen. Duitsland is ook van de partij in het kantoor van de Verenigde Naties in Zwitserland. De grootste zorg van de landen is dat Iran bezig is met het ontwikkelen van kernwapens.

Ashton is ‘voorzichtig optimistisch’, Iran doet voorstel

De EU-buitenlandchef Catherine Ashton, die ook in Genève is, hoopt op een productief overleg. In het filmpje hieronder vertelt ze dat ze de onderhandelingen ziet als een kans om zowel de voorstellen van de EU, als die van Iran te bespreken. Ze zegt “voorzichtig optimistisch” te zijn over de uitkomst van de gesprekken.

Ondertussen deed Iran volgens Reuters alvast een eerste voorstel om het conflict over het atoomprogramma op te lossen. Details zijn nog niet bekend, maar de oprichter van de Engelstalige site Iran’s View, Mohammad Zaam, onthulde alvast de naam van het voorstel.

Twitter avatar MohammadZaam Mojtaba #Iran‘s proposal to the P5+1 titled “An end to a unnecessary crisis, a beginning to a new horizons” would it be so?
#nuclear

Iran heeft altijd benadrukt dat onder meer de voor het Westen zorgelijke verrijking van uranium nodig is voor zijn civiele nucleaire programma. De voorzitter van het Iraanse parlement Ali Larijani zou vorige week al hebben aangegeven dat Iran bereid is het verrijkt uranium dat niet nodig is voor civiele doeleinden, af te staan. Volgens Iraanse media zou Larijani echter verkeerd zijn geciteerd.

Na een jarenlange impasse zijn de verwachtingen hooggespannen

De VS en Iran slaagden er telkens niet in een een deal te maken over het atoomprogramma. Het nucleair overleg lag sinds april stil. De minister van Buitenlandse Zaken van Iran Mohammad Javad Zarif hoopt dat de gesprekken nu soepeler lopen. Hij liet eerder weten dat hij bereid is internationale inspecteurs toe te laten om de Iraanse kerninstallaties te onderzoeken, en is dinsdag aanwezig bij de aftrap van de besprekingen.

De verwachtingen zijn hooggespannen, schrijft Carolien Roelants, die tientallen jaren Midden-Oostenredacteur was van NRC Handelsblad, vanmiddag in de krant. Ondanks een uitgesproken bereidwilligheid van Amerikaanse en Iraanse kant, bevinden zich aan beide zijden “machtige conservatieve tegenstanders van een compromis.”

Aan de ene kant in Genève zitten de zogeheten P5+1 (de vijf permanente leden van de VN-Veiligheidsraad plus Duitsland) die, tot de essentie teruggebracht, waterdichte garanties eisen dat Iran geen atoombom bouwt en gaat bouwen. Iran op zijn beurt wil erkenning van zijn recht op een civiel nucleair programma, inclusief uraniumverrijking, en opheffing van de westerse sancties die zijn economie verlammen. Een akkoord wordt niet verwacht, maar hoeveel nader komen de partijen tot elkaar?

    • Laura Klompenhouwer